Anlamı
düşüncesini bir konuda yoğunlaştırmak:
'Aklı fikri bostanda olduğu için bunlardan nasıl ayrılacağını tekrarlıyordu.' -O. C. Kaygılı.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, kişinin düşüncesini sürekli belirli bir konuya yöneltmesi, zihnini o meseleye yoğunlaştırması anlamında kullanılır. Aklı fikri bir şeyde olan insanın ilgisi dağılmaz; neyle uğraşsa dönüp dolaşıp yine aynı konuya gelir. Bu durum bazen güçlü bir istek, bazen yoğun merak, bazen de takıntıya yakın bir zihinsel meşguliyet olabilir. Deyim bu yüzden hem nötr hem hafif eleştirel tonda kullanılabilir. Örneğin bir kişinin bütün odağı para, iş, sevdiği biri ya da belirli bir hedef üzerindeyse bu söz çok yerindedir. Sözün etkisi, akıl ve fikrin aynı noktada toplanmasıyla düşüncenin ne kadar yoğunlaştığını göstermesinden gelir. Kişi başka şeylerle ilgileniyormuş gibi görünse de aslında asıl dünyası oradadır. Zihinsel yoğunlaşmayı güçlü ama doğal bir ifadeyle anlatır.
Örnek Cümleler
- Yaz gelince aklı fikri denizde olurdu, iki ay hiçbir işe bakmazdı.
- Aklı fikri o sınavda; sofrada bile kitabı yanından ayırmıyor, kimseyle konuşmuyor.
- Emekli olduğundan beri aklı fikri bahçesinde, sabah beşte kalkıp toprağa iniyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dağılmayan bir yoğunluğu anlatır. İkileme de bunu pekiştirir: akıl ve fikir yan yana konunca zihnin tamamı o konuya verilmiş sayılır. Bu yoğunluk bir sınav dönemi kadar kısa da olabilir, emeklilikten sonraki bir bahçe merakı kadar uzun da.
Yaklaşabilir. Yoğunlaşma kişiye iyi geliyorsa söz olumlu duyulur; başka işleri aksatıyorsa aynı cümle bir sitem hâline gelebilir. Yaz boyunca hiçbir işe bakmayan biri için söylendiğinde bu ikinci ton öne çıkar.
İkisi aynı zihinsel meşguliyete iki ayrı yerden bakar. Biri dikkatin nereden ayrıldığını, öteki nereye toplandığını söyler. Aynı durum çoğu zaman her iki kalıpla da anlatılabilir; seçim, hangi tarafın vurgulanmak istendiğine bağlıdır.