Anlamı
geceler uyku, gündüzler iş zamanıdır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, gecenin dinlenme, gündüzün ise iş zamanı olduğunu anlatır. Hayatın doğal ritmine uymayı öğütleyen bu söz, insanın zamana göre davranması gerektiğini vurgular. Akşam çöktüğünde yol almak yerine konmak, sabah olduğunda işe yeniden yola koyulmak hem güvenlik hem verim açısından doğru kabul edilir. Bu nedenle atasözü yalnız yolculuk değil, iş ve yaşam düzeni açısından da anlam taşır. Gece ile gündüzün farklı işlevleri vardır; bunları karıştırmak yorgunluk, verimsizlik ve düzensizlik doğurabilir. Söz yolculuk sözcükleriyle kurulsa da bugün de çalışma-dinlenme dengesi açısından geçerlidir. Vakti doğru kullanma, işi zamanında yapma ve doğanın ritmine uyma düşüncesi bu atasözünün özünü oluşturur. Sade ama çok yerleşik bir yaşam ilkesini dile getirir.
Örnek Cümleler
- Kervan hava kararınca hana girer, gün ağarınca yeniden yola düşerdi; akşam oldu kon, sabah oldu göç.
- Sen de bir düzen tuttur; akşam oldu kon, sabah oldu göç.
- Yaz boyunca aynı saatte yattı kalktı; akşam oldu kon, sabah oldu göç.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Gece ile gündüzün ayrı işlere ayrıldığı bir düzeni anlatır. Akşam olunca durulur ve dinlenilir; sabah olunca kalkılır ve işe girişilir. Sıra hep aynıdır; söz bu tekrarı bir kural gibi verir.
Geçerlidir. Konmak ve göçmek sözcükleri yolculuktan gelir, ama söz her türlü günlük düzen için kullanılır. Ölçü yolda olmak değil, geceyi dinlenmeye ayırmaktır; benzetme yalnız sahneyi kurar.
Çünkü söz insanı günün akışına uydurur. Işık varken çalışmak, karanlık bastırınca durmak eski hayatın kendiliğinden düzenidir; atasözü bunu bir öğüde çevirir, zorlama değil hatırlatma gibi durur.