Anlamı
istenmediği hâlde, aksilik olarak:
'Oysa ki askerdeyken aksi gibi, bir kere bile hastalanmamıştı.' -N. Hikmet.
Detaylı Açıklama
Aksi gibi sözü, bir olayın tam da istenmediği anda, terslik yaratacak biçimde meydana geldiğini anlatmak için kullanılır. Buradaki “gibi” eki, sanki görünmez bir aksilik gücü devredeymiş hissi verir. İnsan bir işini yoluna koymaya çalışırken beklenmedik bir engel çıkar, tam rahatlamışken sorun olur ya da ihtiyaç duyulan anda terslik yaşanır; işte böyle durumlarda “aksi gibi” denir. Bu ifade, olayın bilinçli kötü niyetinden çok talihsiz zamanlamasına vurgu yapar. Günlük dilde çok yaygındır çünkü hayatın küçük tersliklerini uzun açıklamalar yapmadan anlatmaya yarar. İçinde hafif yakınma, şanssızlık duygusu ve bezginlik vardır. Tek başına büyük bir felaketi değil, can sıkan, planı bozan, ritmi kıran aksilikleri taşır. Türkçede zamanlama kaynaklı olumsuzlukları anlatmanın en doğal yollarından biridir. İstenmeyen durumun tam da en uygunsuz anda ortaya çıkışını çok kısa ve etkili biçimde görünür kılar.
Örnek Cümleler
- Aksi gibi tam çıkacağımız sırada yağmur başladı.
- Telefon da aksi gibi en lazım olduğu anda kapandı.
- Herkes bu duruma aksi gibi dedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Özellikle istenmeyen olayın tam da en uygunsuz, en ters anda ortaya çıkmasıyla ilgili aksiliği anlatır.
Yakınma, talihsizlik hissi, hafif bezginlik ve kötü zamanlamaya duyulan rahatsızlık vardır. Aksi gibi sözü, bir olayın tam da istenmediği anda, terslik yaratacak biçimde meydana geldiğini anlatmak için kullanılır.
Çünkü gündelik hayatta plan bozan küçük terslikler çok sık yaşanır ve bu söz onları kısa yoldan anlatır.