Anlamı
işler yolunda gitmediği zaman 'ne kadar ilgisiz, münasebetsiz' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Aksi şeytan sözü, işler tam istenen yolda gitmezken, beklenmedik ve münasebetsiz aksilikler art arda çıkarken kullanılan halk ağzına yakın bir yakınma ifadesidir. Bu sözde, sanki görünmeyen bir terslik gücü devrededir ve her şey tam uygun olduğu anda bir şey gelip düzeni bozar. 'Şeytan' kelimesi burada doğrudan dini anlamdan çok, olumsuzluğu kişileştiren halk dili unsurudur. Bu yüzden ifade, kızgınlıktan çok bıkkınlık ve sitem taşır. Küçük ama can sıkıcı terslikler biriktiğinde, özellikle plan bozulduğunda ya da işin en kritik anında gereksiz engeller çıktığında söylenir. Türkçede bu tür sözler, aksilikleri somut bir fail varmış gibi anlatmayı sever. Aksi şeytan da bunlardan biridir. Olayın kendisini çözmez ama duyguyu boşaltır; insanın 'yine mi ters gitti?' hissine tercüman olur. Küçük ama inatçı talihsizlikleri, alaylı ve biraz bezgin bir sesle anlatan kısa ama renkli bir halk ifadesidir.
Örnek Cümleler
- Aksi şeytan, tam sunum başlayacakken projeksiyon cihazı birden söndü ve kaldık.
- Anahtarı içeride unuttum; aksi şeytan, yedek anahtar da o gün yanımda değildi.
- Aksi şeytan derken bir de zam haberi geldi, moralimiz iyice bozuldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İşler üst üste ters gittiğinde kullanılır. Kişi bir aksilikle uğraşırken bir yenisi eklenir; söz tam o anda, sitemle karışık bir şaşkınlıkla ağızdan çıkar. Çoğu zaman cümlenin başında yer alır.
Aksiliği çıkaran görünmez bir sebebi anlatır. Kişi suçlayacak birini bulamaz; olan biteni açıklamak için halk dilinin hazır tuttuğu bu adı kullanır. Sözde gerçek bir inanç iddiası aranmaz.
Çünkü iki kelimeyle bütün bir durumu bildirir. Ne olduğu anlatılmadan önce dinleyen kişi işlerin ters gittiğini anlar; söz böylece anlatıya baştan bir ton verir. Kısalığı etkisini artırır.