Anlamı
'bu işle hiçbir ilgim olmadığı için söylenen sözleri kendi üzerime almadım' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Bu söz, söylenen şeyin kendisiyle ilgisi olmadığını, bu yüzden onu üzerine alınmadığını anlatmak için kullanılır. İçinde hafif bir savunma, biraz da alaycı serinkanlılık vardır. Kişi, ortaya atılan bir söz ya da ima karşısında suçlanacak, hedef alınacak tarafın kendisi olmadığını belirtir. 'Al giymek' burada o sözü üstüne almak ya da kendine yormak çağrışımı taşır. Dolayısıyla söz, 'benimle ilgili değilse neden alınayım?' mantığıyla işler. Günlük konuşmada tartışmalarda, iğneleyici lafların dolaştığı ortamlarda ve imalı konuşmalarda sık duyulur. Bazen gerçekten ilgisizliği belirtir, bazen de üstü kapalı bir meydan okuma taşır. Sözün etkisi, kişinin kendini savunurken aynı anda karşı tarafın imasını hafife alıyor gibi görünmesinden gelir. Alınmamayı bir güç gösterisi gibi de kullanabilir.
Örnek Cümleler
- Toplantıda işini aksatanlardan söz edildi; ben payıma düşeni bitirmiştim, al giymedim ki alınayım.
- Bana mı dedin diye sorana gülerek al giymedim ki alınayım dedim.
- O eleştiri beni ilgilendirmiyor; al giymedim ki alınayım, rahatım gayet yerinde.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Rahatlığı ve ilgisizliği ifade eder. Kişi söylenenlerin kendisine yönelmediğini düşünür, bu yüzden alınmaz; sözün kendisi hafif bir savunma olsa da konuyu uzatmadan kapatır. Sözde bir gönül rahatlığı sezilir.
Çünkü alınanlara dolaylı bir gönderme yapar. Konuşan kişi kendi rahatlığını söylerken, üstüne alınan varsa onun durumunu da ima etmiş olur; bu ima sözü iğneli kılar.
Genel bir uyarı yapıldıktan sonra, dedikodu konuşulurken ve kimin kastedildiği belirsizken kullanılır. Ortak yan, ortada açık bir muhatap bulunmaması ve herkesin kendini tartmasıdır; söz bu belirsizliği kendi lehine çevirir.