Anlamı
bir kimse zekâsını kullanarak kendisinden güçlü olan yaratığı yenebilir ancak gücünü kullanarak kendisinden daha güçsüz ama zeki olan bir yaratığın üstesinden gelemez.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, en zor görünen işlerin bile akıl ve yöntemle çözülebileceğini, buna karşılık en küçük görünen sorunların sırf kaba güçle aşılamayacağını anlatır. Aslanın büyüklüğü, sıçanın küçüklüğü insanı yanıltabilir; halk bilgeliği işe işin büyüklüğünden çok, çözüm yolunun doğruluğunu önemser. Buradaki “al” kelimesi kurnazlık, beceri, hile veya zekâyı; “güç” işe yalnızca fiziksel baskıyı temsil eder. Atasözü böylece aklın işlevini ön plana çıkarır. Hayatta birçok mesele vardır ki doğrudan bastırılarak değil, doğru noktadan yaklaşarak çözülür. Küçük ama çevik bir sorun, yanlış yöntem yüzünden daha da büyüyebilir. Bu söz özellikle yöneticilere, anne babalara, ustalara ve karar vericilere hitap eder gibidir. Yanı “her şeye kuvvetle yüklenme, önce nasıl davranacağını bil” der. Basit sanılan şeyler bazen en zor olandır; çünkü güç değil usul ister. Görünenin tersine, gerçek üstünlük kas gücünde değil akıllıca yaklaşım kurabilmektedir.
Örnek Cümleler
- Toplantıda bağırıp çağırmak yerine strateji kurunca al ile aslan tutulur, güç ile sıçan tutulmaz sözü anlam kazandı.
- Çocuğu sertlikle değil anlayışla yönlendirmek gerekir; al ile aslan tutulur, güç ile sıçan tutulmaz.
- Rakibi ezmeye çalıştılar ama sonuç alamadılar, çünkü al ile aslan tutulur, güç ile sıçan tutulmaz.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Güçlü olanın her zaman üstün geleceği ve baskının her sorunu çözeceği yanılgısını düzeltir. Bu atasözü, en zor görünen işlerin bile akıl ve yöntemle çözülebileceğini, buna karşılık en küçük görünen sorunların sırf kaba güçle aşılamayacağını anlatır.
Zekâyı, yöntem bilgisini, ince hesap yapmayı ve duruma uygun davranma becerisini simgeler. Aslanın büyüklüğü, sıçanın küçüklüğü insanı yanıltabilir; halk bilgeliği işe işin büyüklüğünden çok, çözüm yolunun doğruluğunu önemser.
Çünkü modern işlerde de ilişkilerde de sorunları çözmede kaba güçten çok strateji ve doğru yöntem belirleyici olmaya devam eder.