Anlamı
bir şeyin dış görünüşüne bakarak içinin de öyle olduğunu sananlar yanılırlar.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, tıpkı benzer örneklerinde olduğu gibi, bir şeyin dış görünüşüne bakarak içinin de aynı ölçüde iyi, değerli veya dolu olduğunu sanmanın yanlışlığını anlatır. Alaca keçi dışarıdan sağlıklı, gösterişli ya da dolgun görünebilir; fakat bundan içinin yağ dolu olduğu sonucu çıkarılamaz. Atasözünün temel mesajı, görüntü ile gerçek içeriğin her zaman örtüşmediğidir. İnsan, mal, söz ya da fırsat hakkında yalnız görünen taraf üzerinden hüküm vermek yanıltıcı olabilir. Bu nedenle söz hem dikkatli olmayı hem de yüzeysel değerlendirmeden kaçınmayı öğütler. İlk izlenime dayanarak kesin konuşanları uyarır. Görünen çoğu zaman caziptir ama iç yapıyı tanımadan güvenmek hata doğurabilir. Halk bilgeliği bu atasözüyle sabırlı değerlendirme, temkin ve derin bakış tavsiye eder. Dışa değil özüne bakmayı hatırlatan uyarıcı bir sözdür.
Örnek Cümleler
- Vitrindeki cilalı arabaya kanıp aldı, motoru baştan aşağı çürükmüş; ala keçiyi gören içi dolu yağ sanır.
- Takım elbisesine bakıp işi sağlam sandılar, ne sermaye varmış ne şirket; ala keçiyi gören içi dolu yağ sanır.
- Dışı yeni boyalı evi beğendiler, içeri girince duvarlar sırılsıklamdı; ala keçiyi gören içi dolu yağ sanır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Yanılan, yalnız dışa bakıp hüküm veren kişidir; yanıltan ise görüntünün kendisidir. Keçi kimseyi kandırmaz, bakan kişi kendi çıkarımını yapar ve yanılır. Söz de kabahati bakanda görür.
Yağ, doluluğun ve bolluğun eski dildeki ölçüsüdür. Dıştan besili görünen hayvanın içinin yağla dolu sanılması, görünüşten içeriğe atlanan yanlış çıkarımı en somut biçimde gösterir. Benzetmenin gücü de buradadır.
Öyle demez. Dediği şey, görünüşe bakıp içerik hakkında kesin hüküm vermenin yanıltıcı olduğudur. Görünüş bir ipucu olabilir; ama tek başına yeterli sayılırsa yanılgı başlar. Söz o sınırı çizer.