Anlamı
alacağını isterken ısrar eden, borcunu öderken de güçlük çıkaran kimse.
Detaylı Açıklama
Alacağına şahin, vereceğine karga sözü, alacağını isterken çok sıkı, ısrarcı ve gözü pek davranan; ama borcunu öderken cimri, ağırdan alan ve türlü güçlük çıkaran kimseleri anlatır. Şahin burada ataklık, sertlik ve ısrarı; karga işe kaçamaklığı, isteksizliği ve hoşnutsuz tavrı temsil eder. Atasözü, kişinin kendi çıkarı söz konusu olduğunda başka, sorumluluğu söz konusu olduğunda bambaşka bir yüz göstermesini eleştirir. Günlük hayatta borç ilişkilerinde, ticarette, alışverişte ya da karşılıklılık gerektiren her durumda sık kullanılır. İfade, karakterdeki çifte standardı ve menfaat odaklı davranışı görünür kılar. Alırken atik, verirken kaçak davranan kişiler toplumda güven kaybına yol açar; atasözü de tam bu güven sorununu hedef alır. Adalet duygusunu zedeleyen bu tutumu kuş benzetmeleriyle canlı ve unutulmaz biçimde anlatan keskin bir halk sözüdür.
Örnek Cümleler
- Para isterken şahin gibi, öderken karga; tam alacağına şahin, vereceğine karga.
- Maaşını hep geç öder ama alacaklı olunca kapıyı aşındırır; alacağına şahin vereceğine karga tam da bu.
- Komşu alacağına şahin vereceğine karga tipinin ta kendisi, borcunu hiç vaktinde ödemez.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kendi hakkını isterken sert ve ısrarcı davranan, ama kendi borcu ya da sorumluluğu doğunca kaçamak ve isteksiz olan kişileri tarif eder.
Şahin atak ve saldırgan tavrı, karga işe gönülsüz ve hoşnutsuz hâli çağrıştırarak iki farklı yüzü belirginleştirir.
Borç ödeme, ticari ilişki, alışveriş, sözünü yerine getirme ve karşılıklılık gerektiren işlerde bu tür çifte tavırlar görüldüğünde yerinde ölür.