Anlamı
argo alay etmek.
Detaylı Açıklama
Bu argo deyim, bir kişiyle küçümseyici veya eğlence amacıyla dalga geçmek, onunla oynar gibi konuşmak ve onu hafife almak anlamında kullanılır. Alay geçmekte yalnızca şaka yoktur; çoğu zaman incitme, üstünlük kurma veya karşı tarafı küçük düşürme niyeti de bulunabilir. Bu yüzden sözün tonu bağlama göre hafif takılmadan açık aşağılamaya kadar uzanır. Okulda, iş yerinde, arkadaş çevresinde ve aile içinde sık görülür. Bir insanın kusuru, konuşması, görünüşü, hatası ya da davranışı üzerinden yapılan küçültücü espriler bu deyimle anlatılır. Argolu yapısı sözü konuşma diline yaklaştırır; aynı anlam için yazı dilinde çoğunlukla alaya almak yeğlenir. Kalıbın bildirdiği şey, karşı tarafın gülmenin konusu yapılmış olmasıdır. Gülenle gülünen aynı yerde durmaz; kalıp da bu ayrımı duyurur. Birini ciddiye almama, onu oyun konusu yapma ve hafife alma tavrını birkaç kelimede topladığı için çok güçlü bir gündelik anlatımdır.
Örnek Cümleler
- Aksanıyla alay geçtiler diye çocuk bir daha söz almak istemedi.
- Yeni gelenle alay geçmeyin, daha ilk haftasında iş öğrenmeye çalışıyor.
- Takım arkadaşları kaçırdığı gol yüzünden bütün hafta onunla alay geçti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlamca ikisi de alay etmeyi karşılar; aradaki ayrım söyleyiştedir. Alay geçmek argo sayılır ve konuşma dilinde geçer; alaya almak ise yazı dilinde de rahatça kullanılır.
Kalıbın argo havasını taşır. Geçmek fiili burada etmek fiilinin yerini tutar ve sözü konuşma diline yaklaştırır. Alayın ne kadar sürdüğü kalıpta söylenmez; bir anlık da olabilir, bütün hafta süren bir takılma da.
Kalıp bir sınır koymaz: bir arkadaş, bir iş arkadaşı, yeni gelen biri ya da takım arkadaşı olabilir. Alay edilen kişinin orada bulunması da şart değildir; kişi yokken de onunla alay geçilebilir.