Anlamı
başkalarına saldırmayı alışkanlık edinen kimsenin düşmanı çok olur, bu düşmanlar onun canına kıyarlar.
Detaylı Açıklama
Alıcı kuşun ömrü az olur atasözü, başkalarına saldırmayı alışkanlık edinen kimsenin çok düşman kazandığını ve bu düşmanların sonunda onun canına kıydığını anlatır. Alıcı kuş, avını havada kapan yırtıcı kuştur: doğan, şahin, atmaca gibi; avını pençesiyle yakalar. Saldırganlık burada bir kez yapılan bir kötülük değil, huy hâline gelmiş bir davranıştır; kişi fırsat buldukça başkasına saldırır. Her saldırı bir düşman bırakır; düşmanlar çoğaldıkça kişinin güvenle yürüyebileceği yer de daralır. Kalıptaki ömür mecaz değildir; sözün bildirdiği son, kişinin hayatını yitirmesidir. Atasözü bu yüzden hem saldırgana yönelik bir uyarı, hem de böyle birinin sonunu görenlerin yorumu olarak söylenebilir. Eşkıyalık, kan davası, zorbalık gibi sahneler sözün doğrudan alanıdır.
Örnek Cümleler
- Kime bulaştıysa bir kin biriktirdi, sonunda o düşmanlardan biri onu bir gece pusuda vurdu; alıcı kuşun ömrü az olur.
- Köyün eşkıyası yıllarca yol kesti, sonunda soyduğu köylüler onu dağda kıstırıp öldürdü; alıcı kuşun ömrü az olur.
- Tarihte zorbalığıyla bilinen nice beyin sonu, ezdiği insanların elinden oldu; alıcı kuşun ömrü az olur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Avına saldırarak yaşayan yırtıcıyı karşılar. Benzetme, geçimini başkasına zarar vererek sürdüren kişiye taşınır; söz de böyle birinin çevresinde giderek düşman biriktirdiğini söyler. Ömrün kısalığı da oradan gelir.
Kazanılan düşmanlara bağlanır. Söz, doğal bir sona ya da kadere işaret etmez; saldırıya uğrayanların, ezilenlerin bir gün saldırganın canına kıyacağını bildirir. Sebep de sonuç da kişinin kendi davranışındadır.
Söylenmez. Sürekli zarar verme alışkanlığı sözle, makamla ya da hileyle de kurulabilir. Belirleyici olan, kişinin başkalarına saldırmayı huy edinmiş olmasıdır; yöntem değişse de sonuç değişmez.