Anlamı
Tanrı dar zamanlarında kulunun imdadına yetişir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, insanın ne kadar zor durumda kalırsa kalsın ilahi yardımın bir şekilde yetişebileceğini anlatır. Özellikle umudun azaldığı, çıkış yolunun görünmediği dönemlerde teselli ve dayanma gücü veren bir anlam taşır. Günlük dilde dar günler, hastalık, çaresizlik ve beklenmedik yardımlar karşısında sıkça söylenir. Dini ve kültürel arka planı güçlü olan bu söz, umut, teslimiyet ve inanç duygusunu taşır. Türkçede manevi teselli veren yerleşik atasözlerinden biridir; maddi sıkıntıda, hastalıkta ve umutsuzluk anlarında insanı ayakta tutan bir dayanak noktası işlevi görür. Söz yalnız beklerken değil, yardım ulaştıktan sonra da söylenir; o zaman umut yerini şükre bırakır. Ayrıca beklenmedik bir yardım geldiğinde de bu sözle karşılık verilir.
Örnek Cümleler
- Tam çaresiz kaldık derken bir yerden imdadımıza yetiştiler; Allah kulundan geçmez.
- Kapı kapı dolaştı, sonunda bir yol açıldı; Allah kulundan geçmez.
- Umudunu kestiği gün kapısına hiç beklemediği bir yardım geldi; Allah kulundan geçmez.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dar anlarda ağza gelir: bir işin tıkandığı, beklenen kapının açılmadığı, elden bir şey gelmediği yerde. Kapı kapı dolaşıp sonuç alamayan kişi de, onu yatıştırmak isteyen yakını da bu sözle dayanak arar.
Söylenir; o zaman kalıp umut değil, şükür bildirir. İki yönü de aynı cümlededir, kullanım zamanı anlamı değiştirir. Önce söylenirse dayanak, sonra söylenirse teyit olur; sözün kendisi ikisinde de değişmez.
Kılmaz. Söz yardımın geleceğini bildirir, çabayı bırakmayı değil. Kişi elinden geleni yapmayı sürdürür; kalıp yalnız umutsuzluğa düşülmesini engellemek için söylenir, teslimiyet ile tembellik ayrı şeylerdir.