Anlamı
bir olayın, kişinin başına gelmesini Allah yazmış olmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir olayın kişinin kaderinde var olduğuna, dolayısıyla başına gelmesinin kaçınılmaz görüldüğüne işaret etmek için kullanılır. İnsanlar bazı gelişmeler karşısında çare bulamadıklarında, yaşananı yalnızca tesadüf ya da seçim sonucu değil, yazgının bir parçası olarak değerlendirebilir. İşte o zaman 'alnında yazılmış olmak' sözü devreye girer. Buradaki alın imgesi, kaderin insanın yüzünde görünmez biçimde yazılı olduğu eski inancını yansıtır. Bu yüzden deyim, yalnızca başa gelmiş bir olayı anlatmaz; aynı zamanda ona yüklenen teslimiyet duygusunu da taşır. Kimi zaman acıyı hafifletmek, kimi zaman da olup bitene anlam vermek için söylenir. Gündelik dilde hastalık, ayrılık, ölüm, kayıp veya beklenmedik zorluklar için kullanılabildiği gibi, bazen olumlu şeylerin de kaderde olduğu düşüncesiyle anılabilir. Fakat daha çok kaçınılamayan ve yaşanması mukadder görülen olaylarda duyulur. Böylece insanın elini aşan kader inancını, iç çekişle karışık bir kabulleniş tonuyla anlatan güçlü bir söz hâline gelir.
Örnek Cümleler
- Bu ayrılığın onun başına gelmesi alnında yazılmış olmalı ki hiçbir çare işe yaramadı.
- Alnında yazılmış olmasa bunca dert tek bir kişinin başına düşmezdi herhâlde.
- Otuz yıl sonra aynı köyde karşılaşıp evlenmeleri alınlarında yazılmış olmalı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Değiştirilemezlik fikrini yansıtır. Yazılan şey silinmez sayılır; bu yüzden kalıp, olayın kaçınılmaz olduğunu bildirir. Yazanın Allah sayılması da sözü kesinleştirir: başa gelen, bir insan kararı değil, önceden yazılmış bir hükümdür.
Söylenmesi kötüyle sınırlı değildir. Kalıp yazılmış olanın gerçekleştiğini bildirir; iyi bir sonuç için de kullanılabilir. Yine de günlük dilde daha çok kaçınılamayan zorluklar, kayıplar ve hastalıklar anlatılırken duyulur.
Olan bitene başka bir açıklama bulunamadığında ağza gelir. Kişi yaşananı tesadüf ya da kendi seçimi saymaz; yazgının bir parçası sayar. Kalıp o anda hem bir açıklama hem de bir teselli işlevi görür.