Anlamı
kötü kaderi, kötü talihi:
'Alnımın ne kara yazısı varmış.' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kişinin kötü kaderini, uğursuz talihini ve peşini bırakmayan olumsuz yazgısını anlatmak için kullanılır. Buradaki 'kara yazı', kötü kaderi ve kötü talihi bir yazı imgesiyle anlatır. İnsan üst üste gelen felaketleri, bitmeyen dertleri ya da sürekli ters giden işleri açıklamakta zorlandığında bunu kendi kara yazısına bağlayabilir. Deyim, yalnızca kader inancını değil, çaresizlik ve sitem duygusunu da güçlü biçimde içerir. 'Alnının kara yazısı' dendiğinde, yaşanan kötülüklerin sanki önceden yazılmış ve silinmesi zor bir hüküm olduğu hissedilir. Günlük dilde yoksulluk, hastalık, aile sıkıntısı, ayrılık ve talihsizlikler için çok kullanılır. Bu sözde insanın kendine acıma hâli kadar, hayata karşı kırgınlığı da vardır. Başına gelenleri geçici bir aksilik değil, talihin sürekli karanlık yüzü olarak görme eğilimi öne çıkar. Böylece derinleşmiş bahtsızlık ve talihsizlik hissini, güçlü bir kader mecazıyla çok etkileyici biçimde anlatır.
Örnek Cümleler
- Alnımın kara yazısıymış, bu işte ne yaptıysam hep ters gitti.
- Kardeşimin alnının kara yazısı bir türlü bitmiyor, bir dert biterken öteki başlıyor.
- Alnının kara yazısına küsmüş, artık kimseye derdini anlatmak bile istemiyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin kötü kaderini ve kötü talihini bildirir; kara sözcüğü bu ağırlığı sözün içine taşır. Yazı olarak anılması da onu tartışmaya kapatır: yazılmış bir şey okunur, değiştirilmez. Kalıbın umutsuzluğu buradan doğar.
Derdi çeken kişi kendisi için de söyler, yakınları onun için de. Kişi kendi talihinden yakınırken sitem, başkası söylediğinde ise acıma öne çıkar; kalıp o zaman bir teselli gibi durur.
Alnında yazılmış olmak, bir olayın başa gelmesinin önceden yazılmış olduğunu bildirir; yazılan iyi de olabilir kötü de. Alnının kara yazısı ise yalnız kötü kaderi, kötü talihi anlatır; kara sözcüğü yönü baştan belirler.