Anlamı
içi, dışı gibi özenilmiş olmayan şeyler için söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Altı alay ustu kalay sözü, dışı gösterişli, süslü ya da özenilmiş gibi duran; fakat içi onun kadar düzgün, sağlam ya da değerli olmayan şeyler için kullanılır. Buradaki zıtlık, görünen yüzle gerçek içerik arasındaki uyumsuzluğu anlatır. Kalaylı üst kısım parlak ve düzgün görünebilir; ancak alt taraf aynı özeni taşımıyorsa bütünlük bozulur. Söz bu yüzden yalnız eşya için değil, insan davranışı, kurumlar, sözler veya düzenlemeler için de mecazlı biçimde kullanılabilir. Dışarıdan bakınca çekici ama içine inince eksik, eğreti veya özensiz görünen her şey bu ifadeyle eleştirilebilir. Günlük dilde “görüntü var ama içerik yok” düşüncesinin halk söyleyişindeki karşılıklarından biridir. Yüzeysel şıklık ile gerçek kalite arasındaki farkı görünür kılar. Göstermelik olanı ifşa eden, halk dilinin pratik ve keskin eleştiri kalıplarından biridir.
Örnek Cümleler
- Dışı güzel ama içi dağınık; tam altı alay ustu kalay.
- Bu şirket altı alay üstü kalay; vitrin çok parlak ama içi tamamen boş.
- Bu takım elbise tam altı alay üstü kalay; dışarıdan şık görünüyor ama kumaşı berbat.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yalnız dış görünüşe, süse ve yüzeydeki şıklığa önem verip içeriği, sağlamlığı veya gerçek kaliteyi ihmal eden şeyi eleştirir.
Hayır; insanlar, kurumlar, ilişkiler, düzenlemeler ve dışı ile içi tutmayan her türlü durum için mecazlı biçimde söylenebilir.
Çünkü karşıt iki yüzü ritmik biçimde bir araya getirerek, yüzey ile öz arasındaki farkı hemen sezdirir.