Anlamı
hiç kimse zenginliğine güvenmemelidir, gün gelir yoksullaşır ve fakir kimseye muhtaç olur.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, hiç kimsenin bugünkü zenginliğine güvenmemesi gerektiğini anlatır. Altın eşik, yüksek ve değerli görünen hayat düzeyini; gümüş eşik ise ondan daha aşağı sanılan durumu temsil eder. Ancak hayatın döngüsü içinde bugün güçlü olan yarın zor duruma düşebilir ve daha önce küçümsediği birine muhtaç kalabilir. Sözün verdiği ana ders, kibirsiz olmak ve ihtiyaç ihtimalini unutmamaktır. İnsan varlığına güvenerek başkasını küçümserse, gün gelir o kişiye kendi muhtaç olabilir. Halk bilgeliği burada hayatın tersine dönüşlerini çok iyi bilir. Bugün veren el olmak, yarın alan el olmayacağının garantisi değildir. Bu yüzden atasözü açık bir tevazu çağrısı taşır. Başkasını hor görme, çünkü bir gün aynı kapıya sen de varabilirsin der. Zenginliğin kalıcı olmadığı, insanın başkasına ihtiyaç duyabileceği ve üstünlüğün geçici olabileceği fikri bu sözde çok güçlü biçimde yer alır.
Örnek Cümleler
- Kapısında hizmetçi eksik olmazdı, şimdi komşusundan ekmek istiyor; altın eşik gümüş eşiğe muhtaç olur.
- Kimseyi beğenmezdi, bir yıl sonra aynı kapıyı çaldı; altın eşik gümüş eşiğe muhtaç olur.
- Zenginliğine güvenip böbürlenme sakın; altın eşik gümüş eşiğe muhtaç olur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Zenginliğe güvenmemeyi öğütler. Bugünkü varlık yarının güvencesi değildir; kişi gün gelir yoksullaşabilir ve daha aşağı gördüğü birine muhtaç kalabilir. Söz bu ihtimali baştan hatırlatarak kibri kırar.
Altın eşik yüksek ve varlıklı bir düzeni, gümüş eşik ondan aşağı sayılan bir düzeni karşılar. Benzetme iki haneyi yan yana koyar ve üstün olanın alttakine muhtaç düşebileceğini gösterir.
Biri varlığıyla böbürlenirken uyarı olarak, ya da düşüş yaşandıktan sonra tespit olarak söylenir. Kalıp iki durumda da hayatın tersine dönebileceğini hatırlatır; sözün işlevi buna göre değişir ama uyarısı aynı kalır.