Anlamı
1) altına benzeyen; 2) mec. değerli, kıymetli; 3) mec. saf.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, önce altına benzeyeni; mecaz olarak da değerli, kıymetli ya da saf olanı anlatmak için kullanılır. Altın gibi sözü, gerçek altının parlaklığı ve kıymetinden hareketle mecaz anlam kazanmıştır. İnsanlar çoğu zaman dürüst, iyi niyetli, temiz kalpli ve kolay bulunmayacak kadar değerli kişileri anlatırken bu ifadeye başvurur. Aynı şekilde nesneler, fırsatlar, zamanlar veya sözler için de kullanılabilir. Deyimin gücü, hem maddi değer hem de manevi kıymet çağrışımını birlikte taşımasındadır. Bu yüzden yalnızca pahalıyı değil, özlü ve saf olanı da anlatabilir. Günlük dilde sevgi dolu, övgü yüklü ve samimi bir tınısı vardır. Bir insanın kalbini, karakterini veya emeğini parıltılı bir değer ölçüsüyle anlatmak isteyenler için çok işlevli bir sözdür. Sözün etkisi, karşısındakine özel ve kıymetli olduğunu hissettirmesinde yatar. Değeri ve saflığı birkaç kelimede birleştiren sıcak ve güçlü bir benzetmedir.
Örnek Cümleler
- Öğle güneşinin altında kalan başaklar bütün tarlada altın gibi parlıyordu.
- Böyle bir fırsat altın gibi, sakın elinden kaçırma sen bunu.
- O çocuğun kalbi altın gibi, kimseye en küçük kötülüğü düşünmez.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Üç anlamı vardır: altına benzemek, değerli ve kıymetli olmak, saf olmak. Birincisi görünüşe bakar, ötekiler mecazdır; hangisi olduğunu cümledeki nesne belli eder. Kalıp üçünü de aynı sözcüklerle taşır.
Altının katışıksız hâlinden gelir. Karışmamış altın en değerlisi sayılır; benzetme madenden insana böyle geçer. Saflık burada bir eksiklik değil, bir arınmışlıktır; kalbi altın gibi denen kişide hile ya da kötü niyet bulunmaz.
Bir insan, bir fırsat, bir söz ya da bir nesne için söylenir. Kalıp nesne bakımından geniştir; ortak yan, o şeyin değerli ya da temiz bulunmasıdır.