Anlamı
varlık içinde hastalık veya sıkıntı çekerek yaşamak.
Detaylı Açıklama
Altın leğene kan kusmak deyimi, varlık, zenginlik ya da dışarıdan iyi görünen şartlar içinde yaşasa bile ağır hastalık, acı ya da sıkıntı çekmek anlamında kullanılır. Buradaki altın leğen, bolluğu, lüksü ve imkânı temsil eder; kan kusmak ise en ağır bedensel ya da ruhsal acılardan birini çağrıştırır. Bu iki zıt imge bir araya gelerek önemli bir gerçeği gösterir: maddi imkânlar her zaman huzur, sağlık ve mutluluk getirmez. İnsan altın kaplar içinde de olsa acı çekebilir. Günlük dilde özellikle zengin ama mutsuz, imkânlı ama hasta, güçlü ama içten yıpranmış insanlar için kullanılır. Deyim, dış görünüşe aldanmamak gerektiğini anlatır. Refahın acıyı tamamen ortadan kaldıramayacağını, bazen lüksün içinde bile büyük bir sıkıntının yaşanabileceğini çok etkili biçimde gösterir. Zenginlik ile mutluluk arasındaki mesafeyi çarpıcı bir benzetmeyle görünür kılan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Kocaman evde tek başına hastalıkla boğuşuyor; altın leğene kan kusuyor resmen.
- Kasası dolu ama gece gözüne uyku girmiyor; yıllardır altın leğene kan kusuyor.
- Dışarıdan gıpta ediyorlar, oysa adam yıllardır altın leğene kan kusuyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Zıtlık kursun diye. Altın leğen bolluğu ve lüksü, kan kusmak ise ağır bir hastalığı ya da sıkıntıyı gösterir; ikisi bir arada varlığın acıyı önlemediğini anlatır.
Söylenmez. Hastalık kadar ağır bir dert, yalnızlık ya da huzursuzluk da bu kapsamdadır. Ortak yan, acının varlık içinde çekilmesidir; kalıp ikisini birden karşılar. Zenginlik şarttır, acı çeşitlenebilir.
Altın leğen, varlığın ve bolluğun işaretidir; sözü kuran zıtlık bu bolluk imgesi olmadan doğmaz. Kalıp, dışarıdan imrenilen bir hayatın içinde ağır bir sıkıntının bulunabileceğini bu imgeyle gösterir.