Anlamı
bir sözün önemini belirtmek, üzerine dikkati çekmek, vurgulamak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir sözün, düşüncenin, uyarının ya da ayrıntının önemini özellikle belirtmek, dikkatleri o noktaya toplamak ve vurguyu güçlendirmek anlamında kullanılır. Altını çizmek, anlatımda rastgele söylenmiş bir şeyi değil, özellikle unutulmaması ya da gözden kaçırılmaması gereken bölümü öne çıkarır. Günlük konuşmada, yazıda, ders anlatımında, konuşmalarda ve tartışmalarda çok sık kullanılır. Bir insan bir konunun can alıcı yanını belirtmek istediğinde 'şunun altını çizelim' diyerek o hususa özel ağırlık verir. Deyim, sadece bilgi aktarmayı değil, bilginin ağırlık noktasını göstermeyi de içerir. Bu yüzden anlatımın yönünü belirleyen, dikkat toplayan ve dağınık bilgiyi merkezleyen bir işleve sahiptir. Gerçekten yazıda altını çizme alışkanlığından beslendiği için anlamı herkesçe kolay kavranır. Konunun özü, kilit noktası ya da ihmali tehlikeli sonucu bu sözle daha görünür hâle gelir. Düşünceyi keskinleştiren, vurguyu netleştiren ve dinleyicinin zihninde işaret bırakan güçlü bir anlatım kalıbıdır.
Örnek Cümleler
- Konuşmasında bir cümlenin altını özellikle çizdi, koca salon o an sustu.
- Şunun altını çizelim: bu karar bugünkü toplantıda alınmış değil arkadaşlar.
- Raporun sonundaki o uyarının altını burada bir kez daha çizmek istiyorum.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir sözün önemini belirtir ve dikkati o noktaya toplar. Anlatımın içinde bir yer öne çıkarılır; dinleyen kişi orayı ötekilerden ayırarak akılda tutar. Vurgu böylece görünür hâle gelir.
Yazıda altını çizme alışkanlığından geliyor. Önemli satırın altına çekilen çizgi göze çarpar; kalıp bu görüntüyü konuşmaya taşır ve soyut bir vurguyu somut bir işarete çevirir.
Vermesi gerekmez. Kalıbın işlevi bilgi eklemek değil, dinleyenin dikkatini bir noktada toplamaktır. Yeni söylenen bir sözün de altı çizilebilir, daha önce söylenmiş bir uyarının da; vurgu ikisinde de aynıdır.