Anlamı
sert konuşan bir kimseye yumuşak bir dil kullanmak, aşağıdan almak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, sert konuşan bir kimseye aynı sertlikle karşılık vermeyip yumuşak bir dil kullanmak, aşağıdan almak anlamında kullanılır. Alttan alan kişi sesini yükseltmez, aynı sertlikle karşılık vermez ve yumuşak bir dil kullanır. Bu tavır bazen sabır ve olgunluk göstergesi sayılır, bazen de mecburi bir geri çekiliş olarak değerlendirilir. Günlük hayatta aile içi konuşmalarda, iş yerindeki gerilimlerde, arkadaşlık ilişkilerinde ve pazarlıklarda sık duyulur. İnsan bazen haklı olsa bile daha büyük bir kırılma yaşanmaması için alttan alır. Kalıbın bildirdiği şey dilin yumuşamasıdır; bunun arkasındaki niyeti söz kendisi söylemez. Bu yüzden söz, uzlaşma ve sabır kültürünün önemli bir parçasıdır. Her alttan alış zayıflık anlamına gelmez; kimi zaman en akıllı tavır budur. Gerginliğin içinden zarar vermeden çıkmayı mümkün kılan, ölçülü ve bilinçli davranışı görünür kılar.
Örnek Cümleler
- Adam bağırıp çağırdıkça o alttan aldı, tartışma sonunda büyümeden bitti.
- Alttan almasan iş kavgaya varacaktı; iyi ki o an sesini yükseltmedin.
- Müşteri sert konuşuyordu, tezgâhtar alttan alarak durumu bir güzel yatıştırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sert konuşan birine yumuşak bir dille karşılık vermeyi bildirir. Kişi aynı sertlikle cevap vermez; sesini alçaltır ve aşağıdan alır. Kalıbın tek ölçüsü, kullanılan dilin yumuşaklığıdır.
Kalıp böyle bir hüküm vermez. Alttan alan kişi haklı da olabilir, çaresiz de; söz yalnız kullanılan dili bildirir. Değerlendirme dinleyene bırakılır; aynı davranış bir yerde olgunluk, başka bir yerde geri adım sayılır.
Söylenmez; kalıbın kendisi sert konuşan bir karşı taraf varsayar. Sakin bir sohbette yumuşak konuşan kişi için alttan aldı denmez. Sertlik öfkeli bir müşteriden, bağıran bir amirden ya da kırgın bir eşten gelebilir; kalıp kaynağını sınırlamaz.