Anlamı
1) 'ne hoş' anlamında kullanılan bir söz: Ama ne manzara! Ama ne film! 2) 'şaşılacak niteliği olan' anlamında kullanılan bir söz: Ama ne kılık!
Detaylı Açıklama
Ama ne sözü, Türkçede hayranlık, şaşkınlık, takdir ya da bazen alay içeren güçlü bir vurgu ifadesidir. Tek başına görünüşü kısa olsa da bağlama göre yüksek etki üretir. “Ama ne manzara”, “ama ne film”, “ama ne kılık” gibi kullanımlarda, konuşan kişi karşısındaki şeyin sıradan olmadığını, dikkat çekici ya da çarpıcı bir nitelik taşıdığını belirtir. Bu nitelik olumlu da olabilir, alaycı da. Yani söz, tondan bağımsız düşünülemez. Hayranlıkla söylendiğinde beğeni büyütür; küçümseyici söylendiğinde ise eleştiriyi keskinleştirir. Bu yönüyle kısa ama çok esnek bir ünlem yapısıdır. Günlük dilde özellikle ani duygusal tepkilerde, görsel etkiyi güçlendirmede ve anlatımı canlılaştırmada sık kullanılır. Deyim olmaktan çok kalıplaşmış söz ifadesi niteliğindedir. Türkçede az sözcükle yoğun duygu yükleyen, ses tonu ile anlamı katlanan dikkat çekici yapılardan biridir. Etkinin boyutunu doğrudan yükseltir.
Örnek Cümleler
- Ama ne manzara, insan bakmaya doyamıyor.
- Onu öyle görünce ama ne kılık demekten kendini alamadı.
- İşte tam da ama ne denilecek bir an yaşandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayranlık, şaşkınlık, takdir, alay ve küçümseme gibi birbirinden farklı duyguları bağlama göre taşıyabilir. Günlük dilde özellikle ani duygusal tepkilerde, görsel etkiyi güçlendirmede ve anlatımı canlılaştırmada sık kullanılır.
Çünkü aynı kalıp, sesin biçimine göre övgüye de eleştiriye de dönüşebilir. Ama ne sözü, Türkçede hayranlık, şaşkınlık, takdir ya da bazen alay içeren güçlü bir vurgu ifadesidir.
Anlatımı canlılaştırır, duygunun şiddetini artırır ve karşıdaki şeyin sıradan olmadığını hemen hissettirir. Tek başına görünüşü kısa olsa da bağlama göre yüksek etki üretir.