Anlamı
içtenlik bildiren bir söz: Bilir miyim ben anam babam!
Detaylı Açıklama
Anam babam sözü, konuşanın içtenliğini bildirmek için kullanılan bir kalıptır. Karşısındakine anam babam diye seslenen kişi, sözüne yakınlık ve samimiyet katar; bu hitap dinleyeni en yakınlarından biri gibi anar. Bilir miyim ben anam babam gibi söyleyişlerde kalıp, cümlenin söylediğine içten bir ton ekler. Halk ağzına yakın bir kullanımdır ve teklifsiz konuşmalarda duyulur. Kalıpta anne ile babanın adı yan yana gelir; ikisi birlikte anılınca hitap daha da sıcaklaşır. Kalıp cümlenin başında da ortasında da bulunabilir; çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz, yalnız içtenlik azalır. Hitap, konuşanın dinleyene kendini yakın hissettiğini de gösterir. Doğruyu söylediğini, bir şey saklamadığını ya da içinden geldiği gibi konuştuğunu duyurmak isteyen kimse bu sıcak hitaba başvurur.
Örnek Cümleler
- Bilir miyim ben anam babam, o gün ben buralarda bile değildim.
- Anam babam, ben bu adamı hayatımda ilk kez görüyorum, yemin ederim.
- Öyle bir kalabalık vardı ki anam babam, adım atacak yer bulamadık.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümleye içtenlik katar. Kalıp bir bilgi eklemez; cümlenin söylediği aynı kalır, yalnız söyleyiş sıcaklaşır. Bilir miyim ben anam babam diyen kişi, bilmediğini daha inandırıcı biçimde söylemiş olur.
Kişinin bir şeyi bilmediğini, saklamadığını ya da doğru söylediğini içtenlikle anlattığı cümlelerde geçer; bilir miyim ben anam babam bunun tipik örneğidir. Bir durumu abartarak anlatan, şaşkınlığını paylaşan konuşmalarda da duyulabilir.
Resmî konuşmada pek yeri yoktur. Halk ağzına yakın, teklifsiz bir söyleyiştir; aile arasında, dost sohbetlerinde ve gündelik anlatımda duyulur. Yazıda da bir konuşmanın olduğu gibi aktarıldığı yerlerde görülebilir.