Anlamı
karşılıklı olarak candan ve içten davranmak, teklifsiz görüşmek:
'Toprakla insan hiçbir edebiyatta böylesine içli dışlı değildir.' -C. Meriç.
Detaylı Açıklama
İçli dışlı olmak deyimi, karşılıklı olarak candan ve içten davranmak, teklifsiz görüşmek, birbirinin her hâlini bilecek kadar yakın olmak anlamında kullanılır. 'İçli dışlı' iki kişinin hem iç dünyalarını hem de dış dünyalarını birbirleriyle paylaştığını anlatır: aralarında mesafe, resmiyet ve sır yoktur. Bu yakınlık yalnız arkadaşlık değil, bazen de ortaklık, komşuluk veya akrabalık ilişkisinde görülür. Deyim olumlu bir bağlamda samimiyeti, sıcaklığı ve güveni betimler. Ancak bazen olumsuz bir ton da taşıyabilir: birinin belirli kişilerle çok içli dışlı olması, dışarıdan bakanlarda kuşku yaratabilir. 'Nasıl bu kadar yakınlar, aralarında ne var?' sorusu gündeme gelebilir. Günlük konuşmada çok yaygındır ve iki kişi arasındaki yakınlık derecesini en kısa yoldan belirten bir kalıptır. Söz, Türk toplumundaki sıcak ilişki kültürünün dildeki yansımasıdır.
Örnek Cümleler
- Toprakla insan hiçbir edebiyatta böylesine içli dışlı değildir, bu toprak özel bir bağ kurar.
- Komşularla içli dışlı olduk, kapımız birbirimize her zaman açıktı.
- O ikisi ne zamandır içli dışlı, her yerde birlikte görünüyorlar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çoğunlukla evet; samimiyet, güven ve teklifsizlik anlamında olumludur. Ancak bazen olumsuz bir ton kazanabilir: iki kişinin gereğinden fazla yakın olması dışarıdan bakanlarda şüphe uyandırabilir. 'Onlarla fazla içli dışlı olma' uyarısı, o yakınlığın riskli görüldüğünü anlatır.
'İç' kişinin görünmeyen yüzünü, 'dış' ise görünen yüzünü temsil eder. İkisinin birlikte söylenmesi, ilişkinin her düzeyde, hem kamusal hem de özel alanda sürdüğünü anlatır. Aralarında gizli kalan hiçbir boyut yoktur; her şeyleriyle birbirlerine açıklardır.
Arkadaşlık ve komşuluk ilişkilerinde en sık kullanılır. Aile içinde zaten doğal bir yakınlık olduğu için deyim daha çok aile dışı ilişkilerdeki olağanüstü samimiyeti betimler. İş ortaklıklarında da kullanılır ama bu bağlamda bazen 'fazla samimi' uyarısı taşıyabilir.