Anlamı
insan en değerli malının karşılıksız olarak elinden gideceğini bilse onu yok denecek kadar az bir paraya satar.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, insanın en değerli saydığı şeyin bile bir gün elinden kesin olarak çıkacağını önceden bilse, ona bugünkü kadar bağlanmayabileceğini anlatır. Ana ya da baba sevgisi burada en kıymetli varlığın simgesidir; kulağı dolu darı işe yok denecek kadar az bir karşılığı temsil eder. Atasözü bu uç karşıtlıkla hayatın faniliğini ve insanın elindekini kalıcı sanma yanılgısını vurgular. İnsan çoğu zaman sahip olduklarının hep yanında kalacağını düşünür; oysa ölüm ve ayrılık en sevgili olanı bile alıp götürebilir. Bu söz, yalnız anne babaya duyulan sevginin büyüklüğünü değil, kaybın kaçınılmazlığı karşısında insanın acizliğini de ifade eder. Halk tecrübesi burada bağlılıkla fani oluşu aynı cümlede buluşturur. İfade serttir ama düşünmeye zorlar: Gidenin gideceğini bilmek, değerin ve kaybın anlamını değiştirir. Atasözü bu yüzden hüzünlü bir kader bilgisi taşır. Sevgili olanın kıymeti büyüktür, ama kalıcılığı yoktur.
Örnek Cümleler
- Babasını kaybeden adamın sözü ağırdı: anamın öleceğini bilseydim kulağı dolu darıya satardım.
- Muhtarın ağzından düşmeyen sözlerden biriydi: "anamın öleceğini bilseydim kulağı dolu darıya satardım."
- İnsan sevdiklerinin faniliğini düşününce anamın öleceğini bilseydim kulağı dolu darıya satardım sözü daha da sarsıcı geliyor.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
En değerli varlıkların bile kalıcı olmadığını, ölüm ve ayrılığın insanın elinden en sevdiğini dahi alabileceğini hatırlatır.
Kaybın büyüklüğünü ve insanın kalıcılık sanısını sarsmak için, en değerli olan ile en değersiz sayılabilecek şey arasında keskin bir karşıtlık kurulmuştur.
Çünkü hem sevginin büyüklüğünü hem de o sevginin ölüm karşısında korunamaz oluşunu aynı anda duyurur.