Anlamı
birini, bir işe razı etmek için onu övmek amacıyla söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Anan yahşi, baban yahşi sözü, birini bir işe razı etmek için onu övmek amacıyla söylenir. Kişinin kendisi de ailesi de göklere çıkarılır; asıl istenen ise karşıdakinin gönlünü alıp bir teklifi kabul ettirmektir. Söz, karşıdakini ailesiyle birlikte öven kısa bir sıralamadır. Pazarlıkta, ricada, arayı düzeltmede ve birini ikna etmeye çalışırken duyulur. Olayı başkasına anlatan kişi bu kalıbı kullandığında, övülen kişinin neden övüldüğünü de açık etmiş olur. Övgünün ardından gelen istek bir kefalet, ucuza bir tarla ya da bir barışma olabilir. Burada söylenen sözlerin doğru olup olmadığı değil, ne için söylendiği önemlidir. Kalıp, tatlı dille karşıdakini razı etme çabasını tek söyleyişte özetler ve kısalığı sayesinde kolayca akılda kalır.
Örnek Cümleler
- Kefil olsun diye adamı bir güzel pohpohladılar; anan yahşi, baban yahşi.
- Tarlayı ucuza kapatmak isteyen alıcı sabahtan beri anan yahşi, baban yahşi diyor.
- Küs olduğu kardeşini düğüne getirmek için anan yahşi, baban yahşi ile başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birini bir işe razı etmek için söylenir. Kişi ve ailesi övülür, gönlü alınır, sonra istenen şey söylenir; kalıp bu ikna çabasını ve övgünün ardındaki niyeti tek söyleyişte toplar.
Yahşi, halk ağzında iyi, güzel demektir. Sözcük bu kalıpta anne ile babaya ayrı ayrı bağlanır; böylece övgü tek bir kişiyle kalmaz, bütün bir aileyi içine alır ve daha gösterişli olur.
Bir ikna sahnesini dışarıdan izleyen ya da sonradan anlatan kişinin ağzından çıkar: 'Ev sahibi kirayı artırmadan önce anan yahşi, baban yahşi diye başladı.' Söz böylece övgü ile istek arasındaki bağı dinleyene gösterir.