Anlamı
annenin acı sözü çocuğuna ağır gelmez.
Detaylı Açıklama
Ananın bastığı yavru incinmez atasözü, annenin acı sözünün çocuğuna ağır gelmeyeceğini anlatır. Sözdeki görüntü kümesten alınmıştır: tavuk, civcivlerinin arasında dolaşırken zaman zaman birinin üstüne basar, ama civciv bundan zarar görmez. Anne için de aynısı düşünülür; azarı, sitemi ya da sert sözü çocuğu kırmaz, çünkü arkasında sevgi olduğu bilinir. Söz genellikle anasından azar işiten bir çocuk için, olayı büyütmemek gerektiğini anlatmak amacıyla söylenir. İçinde annenin sözüne başkasının sözünden ayrı bir yer verildiği anlayış vardır: aynı sözü el söylese incitir, anne söyleyince incitmez. Kalıbın ananın bastığı civciv ölmez biçimindeki söyleyişi de aynı anlamdadır. Halk dili anneye duyulan bu güveni tek bir kümes görüntüsüyle anlatmış olur.
Örnek Cümleler
- Annesi sabah azarladı, çocuk öğlene kalmadan kucağına tırmandı; ananın bastığı yavru incinmez.
- Kız anasından iki sert söz işitti, akşama hiçbir şey kalmadı; ananın bastığı yavru incinmez.
- Komşunun bir sözüne günlerce küstü, annesinin azarını ise ertesi gün unuttu; ananın bastığı yavru incinmez.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Arkasındaki sevgi bilindiği için ağır gelmez. Çocuk annesinin azarını, sitemini ya da sert sözünü kendisine yönelmiş bir düşmanlık gibi duymaz; söz de bu güvene dayanır. Aynı söz yabancıdan gelse incitebilirdi.
Kasıtlı bir incitmeyi değil, yakınlığın içinde olup biten bir dokunuşu anlatır. Anne yavrusuyla iç içe yaşar; ara sıra üstüne basması bu yakınlığın bir parçasıdır ve yavruyu yaralamaz.
Değildir. Sözün dayandığı şey annenin niyetine duyulan güvendir; aynı sözü el söylediğinde incitebilir. Kalıp bu yüzden anne ile başkası arasındaki farkı belirtir ve yalnız anne için söylenir.