Anlamı
anne gibi kabul edilen (kadın).
Detaylı Açıklama
Anası yerinde sözü, anne gibi kabul edilen bir kadını anlatır. Öz anne olması gerekmez; bakıp büyüten bir babaanne, yakın bir teyze, üvey anne ya da aileden sayılan bir komşu için de söylenebilir. Kalıpta kan bağı değil, tutulan yer öne çıkar: kişi o kadını annesinin yerinde görür ve ona anneye gösterilen saygıyı gösterir. Söz bir saygı sınırını hatırlatmak için de kullanılır; anası yerinde bir kadına karşı ölçüsüz davranmak ayıp sayılır. İçinde kabul ve yakınlık, kimi zaman da bir minnet duygusu vardır. Tek sözle hem ilişkiyi hem de o ilişkinin gerektirdiği saygıyı anlatır. Tek başına bir sıfat gibi de kullanılabilir: anası yerinde bir kadın.
Örnek Cümleler
- Öz annesini hiç görmedi; onu büyütüp okutan babaannesi tam anlamıyla anası yerindeydi.
- Anası yerinde bir kadına öyle bağırılır mı, hiç mi ayıp değil?
- Yıllarca yemeğini pişirdi, derdini dinledi; komşu teyze ona anası yerinde oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anne gibi kabul edilen kadın için kullanılır. Yerinde sözcüğü bir konumu bildirir: kadın, kişinin gözünde annesinin tuttuğu yeri tutar. Akraba da olabilir, aileden sayılan biri de; belirleyici olan bu kabuldür.
Şart değildir. Kalıpta önemli olan tutulan yerdir; kişi o kadını annesinin yerinde görüyorsa akraba olup olmaması sonucu değiştirmez. Kalıp bu yüzden bir hukuk değil, bir saygı bildirir; karar da kişinin kendisinindir.
Saygı sınırı aşıldığında söylenir. Anası yerinde bir kadına sert davranan, sesini yükselten ya da ölçüsüz konuşan kimseye bu söz hatırlatılır; kalıp o anda bir uyarı görevi görmüş olur.