Anlamı
bir kızın karakterini öğrenmek isteyenler, anasının durumunu göz önüne alırlarsa aldanmamış olurlar.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, bir şeyin gelecekte nasıl olacağını anlamak için onun kaynağına, yetiştiği yere ya da dayandığı yapıya bakmak gerektiğini anlatır. İlk bölümünde kızın karakteri için ananın örnek alınması söylenir; ikinci bölümünde işe bezin kalitesi için kenarına, dokusuna ve işçiliğine bakılması öğütlenir. Yanı insan bir seçim yaparken yalnız görünen sonuca değil, onu oluşturan temele dikkat etmelidir. Halk bilgeliği burada karakterin ve kalitenin rastlantı olmadığını, bir geçmişe ve yetişme biçimine dayandığını ifade eder. Atasözü özellikle eş seçimi, aile yapısı, yetiştirme tarzı ve mal alımında dikkatli olma bağlamlarında kullanılır. Yargılayıcı bir yönü olmakla birlikte asıl amacı gözlem yeteneğini öne çıkarmaktır. Son ürün çoğu zaman kökenin izini taşır. Bu yüzden insan seçim yaparken dış görünüşe değil, gerideki terbiyeye, yapıya ve sürekliliğe bakmalıdır. Atasözü de bu dikkati, ev içi tecrübe ile gündelik eşya bilgeliğini aynı kalıpta birleştirerek verir.
Örnek Cümleler
- Büyükler boşuna anasına bak, kızını al, kenarına bak, bezini al dememiş.
- Dedem bu duruma hep "anasına bak, kızını al, kenarına bak, bezini al" derdi.
- Seçim yaparken geçmişe bakmak gerekir; anasına bak, kızını al, kenarına bak, bezini al.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bir seçim yaparken yalnız görünen sonuca değil, kişinin ya da şeyin geldiği kaynağa ve yetiştiği yapıya bakılması gerektiğini savunur.
En çok evlilik ve aile bağlamında bilinse de, genel olarak kaliteyi ve karakteri kaynağından anlama düşüncesi için de kullanılabilir.
İnsan seçimiyle eşya seçimi arasında benzerlik kurarak, kalitenin ayrıntı ve kökene bakılarak anlaşılacağını pekiştirmek için eklenmiştir.