Anlamı
bir konuda uyuşmazlık söz konusu olmak:
'Miras dağılımında üvey annesiyle aralarında anlaşmazlık çıkmış.' -C. Külebi.
Detaylı Açıklama
Anlaşmazlık çıkmak deyimi, bir konuda uyuşmazlık söz konusu olmak anlamında kullanılır. Kalıbın öznesi kişiler değil, anlaşmazlığın kendisidir: uyuşmazlık ortaya çıkar, belirir. Çıkmak fiili burada ortaya çıkmayı anlatır; aynı fiil kavga çıkmak, sorun çıkmak gibi kalıplarda da bu anlamla kullanılır. İki köy, iki ortak ya da bir ailenin üyeleri arasındaki uyuşmazlıklar bu sözle anlatılabilir. Bu yönüyle anlaşmazlığa düşmekten ayrılır; orada özne taraflardır, burada olayın kendisi. Deyim miras paylaşımı, iş bölümü, sınır meselesi ve ödeme şartları gibi konularda geçer. Kalıp sorunun kaynağını anlatmaz, yalnız ortaya çıktığını bildirir; ayrıntı cümlenin gerisinde verilir. Haber dilinde, tutanaklarda ve gündelik konuşmada aynı biçimde kullanılır. Anlaşmazlığın nasıl sonuçlanacağı da kalıpta yer almaz; taraflar sonradan uzlaşabilir de, çekişmeyi büyütebilir de.
Örnek Cümleler
- Miras dağılımı sırasında kardeşlerle üvey anneleri arasında büyük bir anlaşmazlık çıkmış.
- Ödeme şartlarında anlaşmazlık çıkınca imza töreni bile son anda ertelenmek zorunda kaldı.
- İki köy arasında meranın kullanımı yüzünden yıllar sonra yine anlaşmazlık çıktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlaşmazlığın kendisi özne olur. Kişiler değil, ortaya çıkan uyuşmazlık cümlenin öznesidir; bu yüzden kalıp çoğunlukla aralarında anlaşmazlık çıktı biçiminde kurulur; taraflar ise cümlede tümleç olarak yer alır.
Fark öznededir. Anlaşmazlığa düşmekte özne taraflardır; anlaşmazlık çıkmakta ise uyuşmazlığın kendisi özne olur. Anlatılan durum birbirine çok yakındır, ama cümlenin kuruluşu ve nereye yapılan vurgu değişmiş olur.
Benzer anlamda anlaşmazlık doğmak ya da belirmek de denebilir. Çıkmak fiili burada nesne almaz; anlaşmazlığı kimin çıkardığı cümlede gösterilmez. Birinin anlaşmazlığa yol açtığı söylenecekse anlaşmazlık çıkarmak ya da kavga çıkarmak gibi kuruluşlar kullanılır.