Anlamı
1) köpek avını kovalamak üzere hazırda beklemek; 2) fırsat kollamak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, hem gerçek anlamıyla bir av köpeğinin ava atılmak üzere hazır ve tetikte beklemesini, hem de mecazen bir kişinin uygun anı kollayarak hazır durumda durmasını anlatır. Gerçek kullanımında büyük bir dikkat, gerilim ve atılmaya hazır enerji vardır. Mecaz anlamında ise fırsat kollamak, sıra beklemek, hamle yapacağı anı hesaplamak ve tetikte durmak anlamı öne çıkar. Günlük dilde iş yaşamında, tartışmalarda, rekabette veya bir gelişmeyi değerlendirmek isteyen kişiler için sık kullanılabilir. Deyim, yalnızca pasif bekleyişi değil, kontrollü ve amaçlı beklemeyi anlatır. Kişi boşa durmaz; gözü hedeftedir ve zamanı gelince harekete geçecektir. Bu yüzden içinde gerilim, dikkat ve strateji duygusu bulunur. Söyleyen kişi, karşı tarafın boşta olmadığını, aksine uygun anı kolladığını ima eder. Köpek terbiyesinden gelen hareketli ve somut bir imgeyi, insan davranışının stratejik tarafına taşıyan çok canlı bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- O kadar zorlandı ki sonunda aportta bekledi.
- Herkes fark etti ki çoktan aportta beklemiş.
- İşler sarpa sarınca mecburen aportta bekledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bağlama göre hem olumlu hem olumsuz kullanılabilir. Cümlenin genel tonu, deyimin anlamını belirler. Bu deyim, hem gerçek anlamıyla bir av köpeğinin ava atılmak üzere hazır ve tetikte beklemesini, hem de mecazen bir kişinin uygun anı kollayarak hazır durumda durmasını anlatır.
Hayır, kökeni oradan gelse de mecazen insanlar için çok yaygın biçimde kullanılır. Günlük dilde iş yaşamında, tartışmalarda, rekabette veya bir gelişmeyi değerlendirmek isteyen kişiler için sık kullanılabilir.
Sıradan beklemekten farklı olarak, burada amaçlı, gergin ve hamleye hazır bir bekleyiş vardır. Mecaz anlamında ise fırsat kollamak, sıra beklemek, hamle yapacağı anı hesaplamak ve tetikte durmak anlamı öne çıkar.