Anlamı
1) hiçbir şeyden anlamaz, bilmez sanmak:
'Bu kadını zaman zaman aptal yerine koymam, büyük aptallık galiba.' -R. Erduran. 2) birine, aptal gözüyle bakmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, birini hiçbir şey anlamaz, fark etmez ya da kolayca kandırılır sanarak küçümsemek anlamına gelir. Aynı zamanda karşı tarafın zekâsını hafife alıp ona göre davranmayı da anlatır. Kişi bazen açıkça aşağılanır, bazen de gerçeğin gizlenmesi, oyalanması ya da yanıltılması yoluyla bu tavırla karşı karşıya kalır. Bu yüzden deyimin içinde hem küçümseme hem de saygısızlık vardır. Günlük hayatta özellikle aldatılma, kandırılma, bilgi saklama ya da karşıdakini saf sanma durumlarında kullanılır. Birine aptal yerine koyulmak, sadece yanlış bilgilendirilmek değil, aynı zamanda değersiz görülmek demektir. Bu nedenle insan ilişkilerinde incitici bir etkisi vardır. Söz, görünenden fazlasını fark eden kişinin tepkisini de dile getirir. Karşı tarafın yaptığı şeyin basit bir hata değil, bilinçli bir küçümseme olduğu düşünülür.
Örnek Cümleler
- Beni aptal yerine koyup aynı yalanı tekrar söyleme.
- Gerçeği saklayarak herkesi aptal yerine koyduklarını sandılar.
- Toplantıda sorulara kaçamak cevap verince bizi aptal yerine koyuyorlar diye düşündük.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Karşı tarafı küçümseyip onu anlamaz, bilmez veya kolay kandırılır sanan davranışı eleştirir. Günlük hayatta özellikle aldatılma, kandırılma, bilgi saklama ya da karşıdakini saf sanma durumlarında kullanılır.
Çünkü yalnızca kandırılmayı değil, kişinin zekâsının ve değerinin küçümsenmesini de içerir. Bu nedenle insan ilişkilerinde incitici bir etkisi vardır.
Yalan söylenirken, gerçek gizlenirken, oyalama yapılırken veya birine bilerek saf muamelesi yapıldığında daha sık söylenir.