Anlamı
bir kimse başka bir kimseyi ancak bir kez aldatabilir, diğeri bir daha aldatmasına izin vermez.
Detaylı Açıklama
Adam adamı bir kere aldatır atasözü, bir kişinin başka birini ancak ilk seferde kandırabileceğini; aynı oyunun ikinci kez kolay kolay işlemeyeceğini anlatır. Burada temel düşünce, insanın yaşadığı deneyimlerden ders çıkarmasıdır. Aldatılan kimse ilk seferde hazırlıksız yakalanabilir, iyi niyet gösterebilir veya gerçeği fark etmeyebilir; fakat bir kez kandırıldıktan sonra daha dikkatli, daha temkinli ve daha kuşkulu davranır. Atasözü bu yüzden yalnız aldatan kişiyi değil, tecrübenin öğretici gücünü de anlatır. Günlük hayatta dolandırıcılık, yalan, sözünde durmama ya da aynı hatayı tekrarlama gibi durumlarda sık kullanılır. İnsanların sonsuza kadar saf kalmayacağını, tecrübenin bakışı sertleştirdiğini söyler. Aynı zamanda dolaylı bir uyarı taşır: birini kandırarak kısa vadeli kazanç sağlamak mümkün olsa da bunun tekrarı kolay değildir. Güvenin bir kez bozulduğunda geri gelmesinin zor olduğunu vurgulayan gerçekçi bir halk sözüdür.
Örnek Cümleler
- Bu bahaneyle onu bir kez oyalarsin ama adam adamı bir kere aldatır.
- Beni bir kez kandırdı, ama adam adamı bir kere aldatır; artık güvenmiyorum.
- Adam adamı bir kere aldatır; beni bir kez kandırdı, bir daha güvenmem.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dolaylı olarak dürüst olmayı öğütler; çünkü bir kez kurulan hile düzeni aynı kişi üzerinde sürekli çalışmaz ve güven hızla tükenir.
Çünkü ilk kandırılma, kişiye hangi işaretlere dikkat etmesi gerektiğini öğretir ve ikinci kez aynı şekilde aldatılmasını zorlaştırır.
Yalan vaatler, borç bahanesi, sözünde durmama, ticari kandırmaca veya tekrar eden manipülasyon girişimlerinde sık kullanılır.