Anlamı
bir şeyi bilmez, anlamaz gibi görünmek.
Detaylı Açıklama
Aptallığa vurmak deyimi, bir şeyi bilmez, anlamaz gibi görünmek anlamında kullanılır. Kişi aslında durumu kavramıştır; ama cevap vermemek, sorumluluk almamak ya da işi geçiştirmek için bilmiyormuş gibi davranır. Kalıpta gerçek bir bilgisizlik yoktur, bilerek takınılan bir tavır vardır. Deyim hesap sorulan anlarda, borç istenirken, kabahat aranırken ve zor bir soru sorulduğunda geçer. Anlamazlıktan gelmek kalıbıyla aynı davranışı anlatır, ikisi çoğu cümlede birbirinin yerine kullanılabilir. İçinde eleştiri bulunur: söyleyen kişi karşı tarafın bile bile kaçtığını düşünür. Vurmak fiili burada bir role bürünmeyi anlatır; kişi bilmezliği üstüne giyer gibi takınır. Söyleyen kişi de bu kalıpla, karşısındakinin tavrının bilerek takınıldığını açıkça gördüğünü belli eder.
Örnek Cümleler
- Hesabı sorunca aptallığa vurdu, ben faturayı görmedim deyip işin içinden sıyrıldı.
- Kabahat kimde diye sorulunca herkes aptallığa vurup birbirinin yüzüne bakmaya başladı.
- Borcunu hatırlatınca aptallığa vurdu, sanki hiç konuşmamışız gibi bir tavır aldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Değildir. Bilgisizlik yalnız görünüştedir; ardında cevaptan ya da sorumluluktan kaçma isteği vardır. Fiil yönelme eki ister: aptallığa vurulur. Aynı yapı anlamazlığa vurmakta da görülür. Anlamamış görünmek bir kaçış yoludur.
İkisi de aynı davranışı adlandırır ve çoğu cümlede birbirinin yerine geçer. Ayrım yalnız söyleyiştedir: birinde aptallık, ötekinde anlamazlık sözcüğü kullanılır. Anlam farkı aranmaz; seçim konuşanın alışkanlığına kalır.
Söylenebilir; kişi bir durumdan kurtulmak için bilerek aptallığa vurduğunu sonradan anlatabilir. Ama kalıp daha çok başkasının takındığı tavrı adlandırmak için kurulur; o zaman söze sitem karışır. Kendi için söyleyen ise bir itirafta bulunur.