Anlamı
birinin sıkılmayı bir yana bırakarak yalnız çıkarına baktığı anlatılırken söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Ar yılı değil, kar yılı atasözü, kişinin utanma duygusunu geri plana itip yalnız çıkarına ve kazancına baktığı durumları anlatmak için kullanılır. Bu söz, bir önceki atasözünden farklı olarak çoğu zaman eleştirel bir tona sahiptir. Burada mesele helal emekle geçinmek değil; kişinin fırsat, menfaat ve kazanç uğruna eskiden önem verdiği ölçüleri bir kenara bırakmasıdır. Yanı utanma, çekinme, incelik ya da toplumsal duyarlılık gibi duygular yerini çıkar hesabına bırakmıştır. Günlük dilde özellikle menfaat için her kapıya giden, rahatlıkla tavır değiştiren veya yalnız kazancı düşündüğü açıkça görülen kişiler için söylenir. Söz, toplumun çıkarcılık karşısındaki rahatsızlığını dile getirir. İnsan davranışındaki ölçü kaybını, fırsatçılığı ve ahlakı gevşemeyi kısa ama sert biçimde görünür kılar. Para kazanma arzusu ile utanma duygusu arasındaki denge bozulduğunda, halk dilinin getirdiği eleştirel karşılıklardan biridir.
Örnek Cümleler
- Nereye para varsa oraya gidiyor; ar yılı değil kar yılı sanki.
- Ar yılı değil, kâr yılı; utanmayı bir kenara bırakıp teklifi kabul etti.
- Ar yılı değil, kâr yılı; utanıp sıkılmayı bırak, asıl önemli olan kazanmak.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kişinin kazanç uğruna utanma, ölçü ve incelik gibi duyguları geri plana itmesini olumsuz bir davranış olarak görür.
O söz helal emekle geçinmeyi savunabilir; bu söz işe çıkar uğruna sınırların gevşetilmesini daha belirgin biçimde eleştirir.
Her fırsatta menfaatini kollayan, ilke yerine kazancı seçen ve utanmayı bir kenara bırakmış görünen kişiler için söylenebilir.