Anlamı
birinin sıkılmayı bir yana bırakarak yalnız çıkarına baktığı anlatılırken söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Ar yılı değil, kâr yılı sözü, birinin sıkılmayı bir yana bırakarak yalnız çıkarına baktığı anlatılırken söylenir. Kalıpta ar sıkılmayı ve utanmayı, kâr ise çıkarı ve kazancı temsil eder; söz, kişinin bu ikisi arasında kazançtan yana seçim yaptığını bildirir. Çoğunlukla eleştiri taşır: söyleyen kimse, anlatılan kişinin ilkeyi bırakıp menfaate yöneldiğini düşünür. Kalıbın yapısı ar dünyası değil, kâr dünyası sözüne benzer, ama söylediği başkadır. Kalıp iş dünyasında, siyaset konuşulurken ve birinin ani taraf değiştirmesi anlatılırken duyulur. İçinde bir dönemin havasına gönderme de vardır: sanki utanmanın değil kazanmanın yılı yaşanmaktadır. Söz kısa olduğu için kolay akılda kalır ve bir kişinin tutumunu tek cümlede özetler.
Örnek Cümleler
- Nereden para geliyorsa oraya koşuyor; ar yılı değil kâr yılı sanki.
- Dün adamın karşısındaydı, bugün yanında duruyor; ar yılı değil, kâr yılı.
- Verilen teklifi utanıp sıkılmadan kabul etti; ar yılı değil, kâr yılı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Birinin sıkılmayı bir yana bırakıp yalnız çıkarına baktığı görüldüğünde söylenir. Kişi ilkeyi bırakır, kazancı seçer; söz bu tercihi bildirir ve söyleyenin ağzında çoğunlukla bir eleştiri olarak duyulur.
Karıştırılabilir; sesleri ve kuruluşları çok yakındır. Ama anlamları ayrıdır: ar dünyası değil, kâr dünyası namus sınırı içinde çalışmaktan utanmamayı öğütler; ar yılı değil, kâr yılı ise sıkılmayı bırakıp yalnız çıkarına bakan kişiyi anlatır.
Her fırsatta menfaatini kollayan, ilke yerine kazancı seçen kimseler için söylenir. Söyleyen, o kişinin artık utanmayı bir yana bıraktığını düşünür; bu yüzden söz yüze karşı söylendiğinde ağır bir suçlama sayılır.