Anlamı
iş yapma imkânını yok etmek.
Detaylı Açıklama
Aradan kaldırmak deyimi, iş yapma imkânını yok etmek anlamında kullanılır. Kişinin ya da bir tarafın elindeki fırsat, yetki veya araç ortadan kaldırılır; böylece o taraf artık iş göremez duruma gelir. Kalıbın öznesi imkânı ortadan kaldıran taraftır; bu kaldırma işi çoğunlukla bilerek, bir karar olarak yapılır. Rekabette, ortaklık kavgalarında ve yetki paylaşımında geçer: sözleşme feshedilir, kaynak kesilir, izin iptal edilir. Karşı tarafın elinden yalnız bir iş değil, iş yapabilme gücü alınmış olur. Kalıp tek bir kararla yapılan kaldırmayı da, adım adım daraltılan bir alanı da anlatabilir. Deyim olmuş bir işi anlatırken geçmiş zamanla, bir tehdit olarak da gelecek zamanla kurulabilir: imkânını aradan kaldırırız.
Örnek Cümleler
- Bayilik sözleşmesini tek taraflı feshederek adamın iş yapma imkânını aradan kaldırdılar.
- Kredi musluğunu kapatarak küçük üreticinin iş yapma imkânını bir kalemde aradan kaldırdılar.
- Belediye kararıyla seyyar satıcıların tezgâh izinlerini aradan kaldırdılar, hiçbiri artık pazara çıkıp mal satamıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İş yapma imkânı. Karşı tarafın varlığına dokunulmaz; onun iş görebilmesini sağlayan dayanak elinden alınır ve iş kendiliğinden durur. Kalıbın hedefi bu dayanaktır; o gidince taraf da iş göremez olur.
Elinde güç bulunan taraf kaldırır; kalıbın öznesi odur ve kaldırılan imkân nesne olur. İmkânı yitiren kişi cümlede tamlayanla anılır: adamın iş yapma imkânı, seyyar satıcıların tezgâh izni. Kararı veren bir kurum da olabilir, bir ortak da.
Gücün eşit olmadığı alanlarda: bayilik ve ortaklık ilişkilerinde, kredi ve izin işlerinde, yasal düzenlemelerde. Söz yapılan işin sonucunu anlatır; o işin haklı ya da haksız olduğunu cümlenin gerisi gösterir.