Anlamı
aralarında çok yakın, sıkı fıkı arkadaşlık bulunmak:
'Bir vakitler aralarından su sızmayan o dünya ahiret kardeş hatun kişiler, şimdi birbirlerini çekemiyor, birbirlerinin arkasından söylemediklerini bırakmıyorlardı.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
Aralarından su sızmamak deyimi, iki kişi arasında çok yakın, sıkı fıkı bir arkadaşlık bulunması anlamında kullanılır. Sözde iki şeyin öyle bitişik durduğu düşünülür ki aralarından bir damla su bile geçmez; yakınlık bu somut görüntüyle anlatılır. Kalıp ayrılmaz dostlar, sürekli birlikte görülen arkadaşlar ve her işte aynı tarafta duran kimseler için söylenir. İçinde beğeni de bulunabilir, hafif bir takılma da; bazen ikisinin fazla birlik olduğunu ima etmek için kullanılır. Söz çoğu zaman dışarıdan bakan birinin gözlemidir. Bir vakitler aralarından su sızmazdı, şimdi ise diye kurulan karşıtlık bozulmuş bir dostluğu anlatır; eski yakınlığın kalmadığını bildiren, geçmiş zamanın kendisi değil bu karşılaştırmadır. Söz yalnız iki arkadaş için değil, birlikte iş yapan ortaklar ya da komşu aileler için de kurulabilir.
Örnek Cümleler
- Çocukluklarından beri aralarından su sızmıyor; birini gören hemen ötekini de arıyor.
- İki ortak öyle uyumlu çalışıyor ki aralarından su sızmıyor desek yeridir.
- Bir vakitler aralarından su sızmazdı, şimdi karşılaşınca selamı bile zor veriyorlar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kalıp olumsuz kurulur: sızmaz denir, sızar değil. Yakınlık bir yokluk üzerinden anlatılır; araya girecek en ince şey bile bulunmaz. Bu anlamı ek tek başına vermez; aralar, su ve sızmak sözcükleriyle kurulan benzetmenin bütünü verir. Olumsuzluk eki bu bütünün gerekli bir parçasıdır.
Olabilir. Söz beğeniyle de, iğneleyerek de kurulabilir; ikisini ayıran sözcükler değil, söylendiği bağlamdır. İki kişinin başkalarını aralarına almadığı, her işte birbirini kolladığı anlatılırken söze bir iğne karışabilir.
Kalıbı geçmiş zamana çekerek. Sızmazdı biçimi eski bir hâli bildirir; ardından bugünkü durum söylenince karşıtlık kurulur. Değişimi bildiren şey tek başına kip değil, iki zamanın yan yana konmasıdır.