Anlamı
iki kişi arasında dostluk ilişkileri bozuk olmak:
'Vergi kâtibi ile de araları şekerrenk olmuştu.' -E. E. Talu.
Detaylı Açıklama
Araları şekerrenk olmak deyimi, iki kişi arasında dostluk ilişkilerinin bozuk olması anlamında kullanılır. Şekerrenk sözcüğü sarıya çalan bir rengi anlatır; dostluk ilişkilerinin bozukluğunu bildiren bir anlamı da vardır ve kalıp bu ikinci anlamla kurulmuştur. Söz bozukluğun derecesini vermez: yalnız gerginleşmiş bir yakınlık da bu sözle anlatılabilir, konuşmanın büsbütün kesildiği bir durum da. Ne kadar ağır olduğunu cümlenin gerisi gösterir. Kalıp arkadaşlar, iş arkadaşları, komşular ve akrabalar için söylenir; değişiklik çoğu zaman dışarıdan, iki kişinin birbirine karşı davranışlarından anlaşılır. Araları limoni olmak kalıbıyla karıştırılmamalıdır: limoni olmak aradaki hafif bir kırgınlığı bildirir, şekerrenk olmak ise bozukluğu genel olarak adlandırır ve daha geniş bir alanı karşılar.
Örnek Cümleler
- Müdürle araları şekerrenk olalı beri toplantılarda tek kelime bile konuşmuyorlar birbirleriyle.
- Eskiden her akşam otururlardı, şimdi araları şekerrenk, selamı bile zor veriyorlar.
- Küçük bir alacak meselesi yüzünden iki kardeşin arası şekerrenk oldu, kimse araya giremiyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Söz bunu belirtmez. Kalıp derecesiz bir yargı verir; ne kadar ileri gidildiği sözcüklerden okunmaz. Ölçü anlatılan davranıştadır. Aynı söz iki ayrı ağırlıkta duyulabilir; dinleyen bunu olaydan çıkarır, hüküm ortamla tamamlanır.
Renk burada görünen bir şeyi değil, ilişkinin durumunu bildirir; sözcük bu ikinci anlamıyla kalıba girmiştir. Aynı yapı limoni olmakta da görülür; iki kalıpta da bir renk adı ilişkinin durumunu anlatır.
Aynı değildir. Limoni olmak kırgınlığın hafifliğini bildirir; bu kalıp ise derece vermez. İkisi yan yana kullanıldığında ağırlık farkı duyulur; hangisinin söyleneceğini anlatılan durum belirler. Konuşan da buna göre seçim yapar.