Anlamı
simsiyah olmak, kararmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir şeyin ya da bir kişinin çok kararması, simsiyah bir görünüm alması anlamında kullanılır. Günlük dilde daha çok yüzün, elin, giysinin, duvarın, eşyanın veya çevrenin kir, duman, güneş, yanık ya da başka nedenlerle aşırı kararması için söylenir. İfade tarihsel kullanım içinde yerleşmiş olsa da günümüz dilinde etnik çağrışımları nedeniyle dikkatle değerlendirilmesi gereken bir kullanımdır. Geleneksel bağlamda renk ve kararma vurgusu öndeyken, çağdaş kullanımda incitici bulunabileceği için hassasiyet gerektirir. Bu not önemli olmakla birlikte deyimin anlamı, siyahlık derecesini abartılı biçimde anlatmaktır. Söz, sıradan koyulaşmayı değil, belirgin ve göz çarpan kararmayı ifade eder. Gündelik yaşamda soba isi, yağ, güneş, duman ya da kir sonucu oluşan görüntüler için kullanılmıştır. Bugün ise anlamı bilinse de kullanım bağlamı daha dikkatli seçilmelidir. Renk değişimini abartılı bir halk söyleyişiyle anlatan eski tip ifadelerden biridir.
Örnek Cümleler
- Sobayı temizlerken elleri arap gibi oldu.
- Dumandan duvarlar arap gibi olmuş.
- Güneşte bütün gün kalınca çocuk arap gibi olmuş dediler.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Evet, özellikle abartılı durumlarda espri veya ironi amaçlı da kullanılır. Bağlama göre ciddi ya da eğlenceli bir ton kazanabilir.
Çünkü tarihsel kullanım içinde yer alsa da etnik çağrışım taşıdığı için günümüzde incitici algılanabilir. Bu deyim, bir şeyin ya da bir kişinin çok kararması, simsiyah bir görünüm alması anlamında kullanılır.
Duman, kir, is, güneş, yağ veya yanık gibi nedenlerle oluşan belirgin kararmalar için kullanılır. Geleneksel bağlamda renk ve kararma vurgusu öndeyken, çağdaş kullanımda incitici bulunabileceği için hassasiyet gerektirir.