Anlamı
simsiyah olmak, kararmak.
Detaylı Açıklama
Arap gibi olmak deyimi, simsiyah olmak, kararmak anlamında kullanılır. Kalıp bir kişinin ya da bir şeyin rengini yitirip iyice kararması üzerine söylenir. Güneşte yanan bir çocuk, kurumla dolan eller, dumandan kararan duvar ve isle kaplanan tencere bu sözle anlatılır. Deyim rengin koyuluğunu abartılı bir karşılaştırmayla verir; ölçü olarak en koyu görüntü seçilmiştir. Gündelik konuşmada, şaşırma ya da hafif takılma tonuyla duyulabilir. Temizlik, tarla işi, kömür ve soba gibi kirletici işler anlatılırken geçer. Kalıp yalnız insan için değil, eşya ve mekân için de kullanılır. Kararmanın kalıcı mı geçici mi olduğu kalıpta belirtilmez; yıkanınca geçen bir kir de, uzun bir yazın bıraktığı yanık da bu sözle anlatılabilir. Kalıp bir halk topluluğunun adı üzerinden ten rengine gönderme yaptığı için incitici bulunabilir.
Örnek Cümleler
- Sobanın borusunu temizlerken elleri yüzü Arap gibi olmuş, çocuğu tanıyamadık bile.
- Dumandan mutfağın duvarları Arap gibi olmuş, badana yapmaktan başka çare yok.
- Bütün yaz tarlada çalıştı, eve döndüğünde güneşten Arap gibi olmuştu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Simsiyah olmayı, iyice kararmayı. Kalıp gibi edatıyla kurulur; benzetme doğrudan bir topluluğun adına bağlanmıştır. Olmak fiili de bir değişimi bildirir: kişi öyle doğmaz, sonradan o hâle gelir. Ek de bunu taşır.
Yalnız insan için söylenmez. Eşya, duvar, tencere ve giysi için de kullanılır. Ortak yan, rengin koyulaşması ve ilk hâlinden iyice uzaklaşmasıdır; kalıp bu değişimi tek bakışta anlatır.
Aynı durumu anlatmak için kömür gibi, katran gibi ya da simsiyah olmak gibi söyleyişler kullanılabilir. Bunlar rengi bir nesneyle karşılaştırır, bir insan topluluğuyla değil; bu yüzden kimseyi incitmez.