Anlamı
1) iki kişinin arasındaki bir işe karışmak; 2) iki kişiyi uzlaştırmaya çalışmak; 3) bir iş yapılırken ona engel olacak başka bir şey çıkmak.
Detaylı Açıklama
Araya girmek deyimi üç anlamda kullanılır: birincisi iki kişinin arasındaki bir işe karışmak; ikincisi iki kişiyi uzlaştırmaya çalışmak; üçüncüsü bir iş yapılırken ona engel olacak başka bir şeyin çıkmasıdır. Birinci anlamda kişi başkalarının arasındaki bir işe kendisi de katılır: tartışan iki kişinin sözüne karışmak gibi. İkinci anlamda niyet iyidir; araya giren kişi tarafları barıştırmaya çalışır. Üçüncü anlamda özne kişi değildir: bir hastalık, bir yolculuk ya da beklenmedik bir iş araya girer ve planı bozar. Hangi anlamda söylendiğini cümlenin öznesi ve gerisi belli eder. Üç anlam da aynı kalıpla kurulduğu için, cümlede kimin ya da neyin araya girdiği anlamı ayırt eden asıl ipucudur. İlk iki anlamda özne kişidir, üçüncüsünde ise araya giren şeyin kendisidir.
Örnek Cümleler
- Karı koca tartışırken araya girdi, sonunda iki taraf da ona kızıp sustu.
- Kavga büyümesin diye araya girip iki tarafı da sakinleştirmeye çalıştı komşumuz.
- Tam yola çıkacaktık, babamın hastalığı araya girdi ve bütün planlarımız ertelendi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Üç anlamda kullanılır: bir işe karışmak, iki kişiyi uzlaştırmaya çalışmak ve bir işe engel çıkması. Üç anlam da aynı kalıpla kurulur; fiil hiç değişmez, yalnız kimin girdiği değişir.
Birinci anlamda. Orada kişi kendisini ilgilendirmeyen bir işe karışmıştır; kalıp bu yüzden bir sitem taşıyabilir. İkinci anlamda ise amaç tarafları uzlaştırmaktır; aynı fiil bu kez iyi niyeti anlatır. Ayrımı araya girenin ne yapmaya çalıştığı belirler.
Kişi değil, planı bozan şey olur. Bir hastalık, bir yolculuk, bir borç ya da ansızın çıkan bir iş araya girer; kalıp bu kullanımda kimseyi suçlamaz, yalnız işin aksadığını bildirir.