Anlamı
fundalık, koruluk, sazlık yerleri temizleyerek tarıma elverişli duruma getirmek.
Detaylı Açıklama
Arazi açmak deyimi, fundalık, koruluk, sazlık yerleri temizleyerek tarıma elverişli duruma getirmek anlamında kullanılır. Yapılan iş yerin durumuna göre değişir: fundalıkta çalılar sökülür, korulukta ağaçlar kesilip kökleri çıkarılır, sazlık ise kurutulur; ardından taşlar toplanır ve toprak sürülebilir hâle getirilir. Kalıp tarım dilinde geçer ve o güne kadar ekilmeyen bir yerin ekime açılmasını anlatır. Açılan yerin fundalık mı, koruluk mu, sazlık mı olduğu cümlede belirtilir; kalıp üçünü de kapsar. Tarla açmak da yakın bir iştir: çalı, ağaç ve taş kaldırılarak ya da ormanlık bölgede ağaç kesilip yakılarak bir yer tarla hâline getirilir. Açılan yer bundan sonra tarla, bahçe ya da bağ olarak kullanılabilir.
Örnek Cümleler
- Dedem gençliğinde sazlığı kurutup epeyce arazi açmış, o tarlalar hâlâ ekiliyor.
- Köylüler yamaçtaki çalıları temizleyip taşları topladı ve orada yeni arazi açtı.
- Ormanın kenarındaki fundalığı temizleyip arazi açtılar, ertesi yıl oraya buğday ektiler.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Temizleme ve düzenleme işi. Kalıpta arazi sözü nesnedir; temizlenen yer ise ayrı bir fiille söylenir: sazlığı kurutup arazi açmak denir. Açmak fiili burada bir başlatma bildirir: toprak yoktan var edilmez, ekilebilir hâle getirilir.
Yoktur. Kalıp doğrudan tarım işini bildirir. Açmak fiilinin başka kullanımları, yol açmak ya da iş açmak gibi, ayrı kalıplardır; arazi açmak onlardan anlam almaz. Söz bu yüzden yalnız toprak işleri anlatılırken kullanılır.
Yeni ekim alanı sağlamak için. Kalıp işin amacını da içinde taşır: temizlenen yer tarıma elverişli duruma gelmedikçe arazi açılmış sayılmaz. Kalıp kaç kişinin çalıştığına bakmaz, yapılan işi adlandırır; sayı sözün dışındadır.