Anlamı
peşini bırakmamak.
Detaylı Açıklama
Ardını bırakmamak deyimi, peşini bırakmamak anlamında kullanılır. Kişi bir işin, bir hakkın ya da bir kimsenin üstüne düşer; takibi sürdürür ve vazgeçmez. Kalıbın öznesi takip eden kişidir; bırakılmayan şey ise ardını sözünün önünde tamlayan olarak durur: alacağının, dosyanın, çocuğun ardını bırakmamak gibi. Ardı sözü burada bir şeyin ya da kişinin arkasını karşılar; ardını bırakmayan kişi onun arkasından ayrılmaz, adım adım izler. Takibin ne kadar sürdüğü kalıpta söylenmez; bir hafta da, iki yıl da ardı bırakılmayabilir. Takip edilen kişi olduğunda söz onu kollamayı da, rahat bırakmamayı da anlatabilir. Peşini bırakmamak, eteğinden ayrılmamak ve kene gibi yapışmak da yakın anlamdadır; sonuncusu istenmeyen bir yapışmayı anlatır.
Örnek Cümleler
- Alacağının ardını hiç bırakmadı, iki yıl uğraşıp parasını sonunda tahsil etti.
- Öğretmen çocuğun ardını bırakmayınca bütün notları düzeldi, sınıfı da rahat geçti.
- Dosyanın ardını bırakmazsan bir gün mutlaka sonuç alırsın, sabırlı olman yeter.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Peşini bırakmayan kişi; kalıbın öznesi odur. Kalıp olumsuz kurulur: bırakmamak denir. Olumsuzluk burada bir sürdürmeyi, bir kararlılığı bildirir, bir eksikliği değil. Takipten vazgeçmeyi anlatan olumlu karşılığı ise arkasını bırakmaktır.
Her ikisini de taşıyabilir. Kalıp kendi başına yansızdır; aynı davranış bir yerde sabır ve kararlılık, başka yerde bunaltıcı bir üsteleme sayılır. Yönü veren şey takibin neye yöneldiği ve ne kadar yerinde olduğudur.
Karışmamalıdır. Ardını kesmek bir akışı durdurmayı, ardını bırakmamak ise bir takibi sürdürmeyi bildirir; biri bitirir, öteki sonuna kadar devam ettirir. Sözcükler benzese de fiiller iki kalıbı birbirinden açıkça ayırır.