Anlamı
iğnelemek, acı söz söylemek.
Detaylı Açıklama
Arı gibi sokmak deyimi, iğnelemek, acı söz söylemek anlamında kullanılır. Söz bağırıp çağırmadan söylenir; kısadır, sivridir ve tam yerinden dokunur. Arının iğnesi küçüktür ama acısı uzun sürer; kalıp bu benzetmeyle sözün etkisini anlatır. Kalıbın öznesi acı sözü söyleyen kişidir. İğnelemek sözü de benzer bir imgeye dayanır: iğne gibi batan söz, karşısındakinde küçük ama keskin bir acı bırakır. Acı sözün hedefi bir kişinin kusuru, bir yenilgisi ya da bir zaafı olabilir. Aynı imge akrep gibi sözünde de vardır; orada da sözleriyle başkasını inciten kişi anlatılır. Karşılık olarak da söylenebilir: kendisine laf atılan kişi, aynı sivrilikte bir cevapla arı gibi sokar. İçinde eleştiri vardır: sözü söyleyen kişi incitmeyi göze almıştır.
Örnek Cümleler
- Toplantıda öyle bir laf etti ki arı gibi soktu, kimse cevap veremedi.
- Güler yüzle konuşuyor ama her cümlesi arı gibi sokuyor, farkına varmıyorsun.
- Şaka yapar gibi başladı, sonra sözleriyle arı gibi sokup masadan kalktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kısa, sivri ve tam yerinden dokunan bir söz. Kalıp gibi edatıyla kurulur; benzetme iğneye bağlanır, sese değil. Ölçü sözün yüksekliği değil, bıraktığı izdir. Sokmak fiili de ani bir dokunuşu bildirir.
Açık bir hakaretle değil, iğneleyerek. Söz bir şakanın, bir iltifatın ya da sıradan bir cümlenin içine gizlenebilir; dinleyen ancak ardından ne demek istendiğini anlar. Kalıp bu dolaylılığı da içine alır ama açıkça söylenen acı sözü de kapsar.
Olması gerekmez. Kalıp sözün doğru olup olmadığını tartmaz; doğru bir söz de iğneleyici biçimde söylenebilir. Anlatılan, sözün incitmek için sivriltilmiş olmasıdır; hüküm içeriğe değil, söyleyiş biçimine verilir.