Anlamı
yapılması geciken iyilikler, bekleyenleri sıkıntı içinde bırakır.
Detaylı Açıklama
Arığa su gelene kadar kurbağanın gözü patlar atasözü, yapılması geciken iyiliklerin bekleyenleri sıkıntı içinde bırakacağını anlatır. Arık, tarlaya su taşıyan küçük kanaldır; kurbağa suyu bekler, su gecikince kuruyan çamurda perişan olur. Söz bu görüntüyü insana uygular: yardım gelecektir, ama gelene kadar bekleyenin hâli kalmaz. Atasözü yardımın kendisini değil, zamanını ölçü alır; geç kalan iyilik değerini yitirir. Ödenmeyen maaş, geciken destek, uzayan tedavi ve sürüncemede kalan resmî işler anlatılırken söylenir. İçinde sitem vardır: söz, vereni de bekletmenin bedelini görmeye çağırır. Göle su gelinceye kadar kurbağanın gözü patlar biçimi de aynı anlamda kullanılır. Söz gecikmenin sebebini sormaz; yardımın geleceği kesin olsa bile bekleyişin kendisi zarar verir.
Örnek Cümleler
- Destek o kadar geç geldi ki arığa su gelene kadar kurbağanın gözü patladı resmen.
- Zammı aylarca beklettiler; arığa su gelene kadar kurbağanın gözü patlar, haksız mı adamlar?
- Yardım sözü verildi ama bir yıl geçti; arığa su gelene kadar kurbağanın gözü patlar.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Yardımın kendisini değil, zamanını. Söz zaman zarfıyla kurulur: gelene kadar denir. Yapı iki olayı yan yana koyar; biri beklenirken öteki gerçekleşmiş olur. Geç kalan iyilik böylece değerini yitirmiş sayılır.
Suya bağlı yaşadığı için. Susuz kalınca dayanamaz; bekleyişin bedelini gösteren en açık canlı odur. Gözünün patlaması ise abartıdır, gerçek bir olay değil; abartı acıyı görünür kılmak için kurulmuştur.
Karşılığı beklenen ama gecikmiş her iş için. Söz bekleyenin ağzından da, onun durumunu gören birinin ağzından da çıkabilir; iki durumda da gecikmenin bedelini ödeyen bekleyendir. Bekletene ise dolaylı bir sitem yöneltilmiş olur.