Anlamı
bir koruyucu, kayırıcı bulmak.
Detaylı Açıklama
Arka bulmak deyimi, bir koruyucu, kayırıcı bulmak anlamında kullanılır. Buradaki arka, kişinin sırtı değil onu kollayan güçlü dayanaktır; arka bulan kimse artık tek başına değildir. Kalıbın öznesi desteği arayan taraftır, desteği veren değil. İşini yürütmek için nüfuzlu birine yaslanan, bir yerde tutunmak isteyen ya da haksızlığa karşı kendini savunacak birini arayan kimseler için söylenir. Kalıbın tonu bağlama göre değişir: bazen yalın bir destek bulmayı bildirir, bazen de kayırma çağrışımı taşır ve sitemle söylenir. Arkası olmamak ise bunun tersidir ve kayıracak kimsesi bulunmamayı anlatır. Öksüzün karnına vurmuşlar, vay arkam demiş atasözü de böyle bir dayanağın yokluğunu anlatır. Kalıp bu yüzden hem gerçek bir dostluğu hem de nüfuz ilişkisini anlatabilir; hangisi olduğunu bağlam belirler.
Örnek Cümleler
- O dairede arka bulmadan bir imza bile alamazsın, herkes bunu biliyor artık.
- Haksızlığa uğrayınca kendisini savunacak sağlam bir arka bulmaya çalıştı, günlerce kapı kapı dolaştı.
- Genç adam işe girer girmez arka buldu, kimse ona bir şey söyleyemedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dayanağı arayan kişi arar; kalıbın öznesi odur. Bulunan taraf cümlede anılmayabilir, yalnız varlığı sezdirilir. Bulmak fiili de bir arayışın sonucunu bildirir; arama süreci ise kalıba hiç girmez.
Her zaman değildir. Kalıbın kendisi yansızdır; yönü veren şey bulunan kişinin kim olduğu ve hangi yolla bulunduğudur. Söyleyenin tonu da payını alır; kalıp hüküm vermez, yargı dışarıdan eklenir.
Arka bulmak dışarıdan bir dayanak edinmeyi anlatır ve tek kişiyi öne çıkarır. Arka arkaya vermek ise en az iki kişinin karşılıklı olarak birbirini korumasını bildirir. İki kalıp bu yüzden birbirinin yerine kullanılmaz.