Anlamı
okuldan başarısızlık nedeniyle ayrılmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, özellikle okuldan ya da bir kurumdan başarısızlık, yetersizlik veya istenmeyen bir sonuç nedeniyle sessizce ve onursuz sayılabilecek biçimde ayrılmak anlamında kullanılır. Arka kapı, burada görünmeden, resmî olmayan ve başı dik olmayan çıkışı simgeler. Bu nedenle deyim yalnızca ayrılmayı değil, ayrılışın niteliğini de anlatır. Bir kişi başarıyla mezun olmaz, öne çıkarak değil de bir bakıma görünmeden çekilirse 'arka kapıdan çıktı' denir. Günlük dilde okul bağlamı yaygın olmakla birlikte, mecazen herhangi bir yerden başarısız ve sessiz çekiliş için de kullanılabilir. İçinde utanç, başarısızlık ve görünür takdirden mahrum kalma vardır. Sözün etkisi, ana kapıdan gururla çıkmak yerine arka kapıdan süzülüp gitme imgesinden gelir. Bu karşıtlık, başarının ve başarısızlığın sosyal yüzünü keskin biçimde ortaya koyar. Başarıyla tamamlanamayan bir sürecin tatsız kapanışını anlatan nükteli ama sert bir halk ifadesidir.
Örnek Cümleler
- Okulu bitiremeden arka kapıdan çıktı.
- Müdür bu karardan sonra iyice arka kapıdan çıktı.
- Başarısız olunca kulüpten arka kapıdan çıktı denildi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Mecazi anlam taşıdığı için küçük çocuklar genellikle doğrudan kavrayamaz. Ancak bağlam içinde duyarak zamanla öğrenirler.
Çünkü ana kapı görünür, gururlu ve açık çıkışı; arka kapı ise sessiz, mahcup ve görünmeden ayrılmayı simgeler.
En sık okul için kullanılır; ama mecazen kulüp, iş ve başka kurumlardan başarısız ayrılışlar için de söylenebilir.