Anlamı
okuldan başarısızlık nedeniyle ayrılmak.
Detaylı Açıklama
Arka kapıdan çıkmak deyimi, okuldan başarısızlık nedeniyle ayrılmak anlamında kullanılır. Kalıp iki kapıyı karşı karşıya koyar: okulu bitiren öğrenci ana kapıdan diplomasıyla çıkar, başaramayan ise arka kapıdan ayrılır. Söz bu yüzden yalnız ayrılmayı değil, ayrılışın nedenini de bildirir. Sınıfta kalma, derslerden geçememe ve bu yüzden kaydın silinmesi gibi durumlar bu sözle anlatılır. Okulu kendi isteğiyle, başka bir sebeple bırakan kişi için bu söz kurulmaz; ayrılışın nedeni başarısızlıktır. Kapı imgesi bir binadan çıkışı değil, okulla ilişiğin nasıl bittiğini anlatır. Ayrılış bir sınav döneminin sonunda da, uzun bir başarısızlık sürecinden sonra da gelebilir. Öğrenim hangi düzeyde olursa olsun kalıp kullanılabilir: ortaokul da, lise de, üniversite de arka kapıdan bırakılabilir.
Örnek Cümleler
- Üç yıl sınıfta kaldı, sonunda arka kapıdan çıktı, kimse de şaşırmadı buna.
- Sınavları veremeyince arka kapıdan çıkmak zorunda kaldı, diplomasını da hiç alamadı.
- Ana kapıdan diplomayla çıkacağına arka kapıdan çıktı, babası aylarca konuşmadı onunla.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki çıkış yolunu karşı karşıya koyar. Kalıp ayrılma ekiyle kurulur: kapıdan çıkılır. Hangi kapı olduğu sıfatla belirlenir; ana kapı söylenmese de karşısında durur. Karşıtlık söylenmeden kurulmuş olur; dinleyen ötekini kendisi tamamlar.
Sınıfta kalmak bir yılı tekrarlamaktır; öğrenci okulda kalır ve aynı sınıfı yeniden okur. Arka kapıdan çıkmak ise okulla ilişiğin başarısızlık yüzünden bitmesidir. Biri bir duraklamayı, öteki bir ayrılışı anlatır.
Öğrencinin kendisi de söyleyebilir, onu anlatan biri de: ben o okuldan arka kapıdan çıktım, oğlan arka kapıdan çıktı. Kalıbın öznesi her durumda okuldan ayrılan kişidir; söyleyen yalnız olanı aktarır.