Anlamı
1) gözden düşmek:
'Bu üslubu ve bakış açısı yüzünden arka plana kaymış.' -T. Buğra. 2) önemini yitirmek, değersizleşmek.
Detaylı Açıklama
Arka plana kaymak deyimi iki anlamda kullanılır: birincisi gözden düşmek, ikincisi önemini yitirmek, değersizleşmektir. Birinci anlamda özne kişidir; bir yazar, sanatçı ya da yönetici eski itibarını kaybeder ve artık aranmaz olur. İkinci anlamda özne konu, amaç ya da düşüncedir; bir mesele gündemin gerisine düşer ve kimse onunla ilgilenmez. Yerini başka bir kişi ya da konu alabilir: yeni isimler çıkınca eskiler, yeni bir sorun doğunca eski mesele geride kalır. Arka planda kalmak da aynı iki anlamı taşır; ikinci plana düşmek ve pabucu dama atılmak da yakın söyleyişlerdir. Gerilemenin sebebi cümlede söylenir: bir üslup, bir yanlış, yeni gelenler ya da zamanın geçmesi.
Örnek Cümleler
- Bu üslubu yüzünden yıllar içinde arka plana kaydı, artık kimse kitaplarını sormuyor.
- Projenin asıl amacı zamanla arka plana kaydı, herkes ayrıntılarla uğraşır oldu.
- Yeni isimler çıkınca eski oyuncular arka plana kaydı, afişlerde adları bile geçmedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Özneye bakılarak. Kişi özne olduğunda gözden düşmek, konu özne olduğunda önemini yitirmek anlaşılır. Kalıp iki anlamda da aynı ekle kurulur: arka plana denir, arka planda değil. Ek bir gidişi bildirir.
Bir resimde ya da görüntüde geride kalan bölümü. Kaymak fiili oraya doğru bir gidişi bildirir; düşmek ya da silinmek gibi ani bir sonu anlatmaz. Fiil ölçüyü yumuşatır, bu yüzden söz bir yıkımı değil bir gerilemeyi karşılar.
Değildir. Söz kesin bir bitişi değil, gerilemeyi bildirir; hesaba katılmamak ile ortadan kalkmak ayrı şeylerdir. Arka plana kayan kişi ya da konu hâlâ ortadadır; yalnız ilginin merkezinde değildir.