Anlamı
sırtında yumurta küfesi yok ya!
Detaylı Açıklama
Arkasında yumurta küfesi yok ya!, sözünden dönen, tuttuğu yolu ve düşüncesini kolayca değiştiren kimseler için söylenen bir sözdür; 'sırtında yumurta küfesi yok ya!' biçimiyle de kullanılır. Sözün dayandığı görüntü şudur: sırtında yumurta küfesi taşıyan kimse ansızın dönemez, döndüğü anda yükü kırılır. Böyle bir yükü olmayan ise dilediği gibi döner. Kalıp bu görüntüyü kullanarak, dün söylediğinin bugün tersini söylemekte sakınca görmeyen kişiyi anlatır; onu geri tutan bir şey yoktur, caymanın kendisine bir bedeli olmaz. Söz alay ve sitem taşır, söyleyen kişi bu dönekliği hoş görmediğini belli eder. Caymanın konusu bir söz, bir anlaşma ya da bir tutum olabilir. Kalıbın olumsuz kuruluşu, yani küfesinin bulunmaması, kişiyi dönmekten alıkoyacak bir yükün olmadığını duyurur.
Örnek Cümleler
- Sabah başka, akşam başka konuşuyor; arkasında yumurta küfesi yok ya!
- Dün imzaladığı sözleşmeden bugün caymış, arkasında yumurta küfesi yok ya!
- Söz verdiği işi haber bile vermeden başkasına devretmiş; arkasında yumurta küfesi yok ya!
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Verilen sözden, tutulan yoldan kolayca caymak için. Kalıp ünlem biçiminde kurulur ve ya edatıyla biter; alay bu edatla duyurulur. Söz, o kimsenin dönekliğini yadırgayan birinin sitemi olarak duyulur.
Küfe, taşıyanı dikkatli olmaya zorlayan bir yüktür; içindeki yumurtalar en küçük ani harekette kırılır. Böyle bir yük taşımayan kişi ise ne yana isterse o yana, hiç çekinmeden döner. Söz bu görüntüyü kullanarak caymanın kişiye bir bedeli olmadığını anlatır.
Kalıp caymayı önemsememeyi anlatır, genel bir savsaklamayı değil. İşini aksatan ya da dikkatsiz davranan kimse için kurulmaz. Ölçü verilen sözle bugünkü söz arasındaki çelişkidir; alan bu kadar dardır.