Anlamı
tenekeye sopa vb. ile vurarak giden bir kişiye hakaret etmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, giden bir kişinin ardından teneke veya benzeri şeylere vurarak alay etmek, onu aşağılamak ve küçültücü bir uğurlama ya da kovma tavrı göstermek anlamında kullanılır. İçinde açık bir aşağılama vardır. Söz konusu kişi sadece gönderilmez; arkasından gürültüyle küçümsenir. Bu davranış geçmişte özellikle sevilmeyen, dışlanan ya da alaya alınan kişilere yönelik toplu bir hakaret biçimi olarak bilinir. Günlük dilde bugün daha çok mecazen kullanılır; birinin ardından onu küçük düşüren davranışlar yapmak, onun gidişini alay konusu hâline getirmek ve itibarını zedelemek anlamına gelebilir. Deyimin gücü, sesli ve görünür bir küçültme ritüelini çağrıştırmasından gelir. Yalnızca sözlü eleştiri değil, topluca dışlama duygusu da taşır. Bu nedenle içinde sertlik, kabalık ve toplumsal aşağılama vardır. Giden kişinin ardından saygı değil, hor görme gösterildiğini açık biçimde hissettiren ve küçümseyici tavrı güçlü bir imgeyle anlatan bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Mahalleden giderken arkasından teneke çaldılar.
- Dediklerini duysan sen de arkasından teneke çaldı dersin.
- Onun gidişini adeta arkasından teneke çalarak kutladılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Edebiyatta ve halk şiirinde zaman zaman kullanılır. Özellikle karakterlerin konuşmalarında ve anlatıcının yorumlarında yer bulur.
Mecazen, birinin ardından onu küçük düşüren davranışlar ve alaycı tavırlar için kullanılır. Günlük dilde bugün daha çok mecazen kullanılır; birinin ardından onu küçük düşüren davranışlar yapmak, onun gidişini alay konusu hâline getirmek ve itibarını zedelemek anlamına gelebilir.
Çünkü yalnızca eleştiriyi değil, toplu hor görmeyi ve görünür biçimde aşağılamayı içerir. Bu deyim, giden bir kişinin ardından teneke veya benzeri şeylere vurarak alay etmek, onu aşağılamak ve küçültücü bir uğurlama ya da kovma tavrı göstermek anlamında kullanılır.