Anlamı
bir işi tamamlamak.
Detaylı Açıklama
Arkasını almak, bir işi tamamlamaktır. Kalıp işin başlatılmasıyla değil bitirilmesiyle ilgilenir; geriye kalan bölümün de yapılıp işin sonuna gelinmesini bildirir. Buradaki arka, işin henüz yapılmamış olan kalan bölümüdür. Bir yığın çamaşırın, biriken evrakın, uzayan tadilatın arkası alınır. Kalıp, başı olan ve peşinden gelen bir bölümü bulunan işler için kurulur; arkası alınan da o bölümdür. Söz işi bitiren kişiyi özne yapar: arkasını alan, o işi sonuna kadar götüren kimsedir. Aynı anlamda 'ardını almak' da söylenir. İşin arkası alındığında geriye yapılacak bir şey kalmamış olur. Kalıp işin ne kadar sürdüğünü değil, sonunun getirildiğini bildirir; kısa da sürse uzasa da aynı biçimde söylenir.
Örnek Cümleler
- Bayram temizliğinin arkasını iki günde aldı, ev pırıl pırıl oldu.
- Biriken evrakın arkasını almadan izne çıkmayacağını söyleyip akşam mesaiye kaldı.
- Tadilatın arkasını alamadan para bitince işi yarım bırakmak zorunda kaldılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İşin bitirilmeyi bekleyen son kısmını, geri kalanını. Kalıp iyelikli bir tamlama ister: işin arkasını denir, arkayı değil. Ek hangi işten söz edildiğini gösterir; iş bağlamdan belliyse tamlayan düşebilir: arkasını aldım.
İkisi de bitirmeyi, tamamlamayı anlatır ve aynı anlamda kullanılır. Ard ile arka burada aynı şeyi karşılar; söz bu yüzden iki biçimde de kurulur. Bir iş için ardını aldım demekle arkasını aldım demek arasında anlam farkı aranmaz.
Biri edilgen, öteki etken kurulur. Arkası alınmak durdurmayı bildirir ve süren şeyi özne yapar; arkasını almak ise tamamlamayı anlatır ve öznesi işi bitiren kişidir. Çatı farkı ikisini ayırır.