Anlamı
kötü davranışın karşılığı iyi olmaz.
Detaylı Açıklama
Arpa eken buğday biçmez atasözü, kötü davranışların sonunda iyi karşılık beklenemeyeceğini anlatır. İnsan ne yaparsa sonuçta onun karşılığıyla karşılaşır; kötü niyet, hile, kabalık ya da tembellik ekildiyse iyilik, güven ve bereket biçmek mümkün değildir. Bu söz hem ahlaki hem pratik bir uyarı taşır. Çünkü yalnız insan ilişkilerinde değil, emek ve sonuç ilişkisinde de aynı ilke geçerlidir. Yanlış yöntemle doğru sonuca ulaşılamaz. Günlük hayatta birine “önce ne yaptığını düşün” demek yerine bu atasözüyle kısa ama etkili bir öğüt verilir. İçinde kadercilikten çok sebep-sonuç bilinci vardır. Kişinin eylemleriyle yüzleşmesini ister. İyi sonuç için iyi niyet, doğru çaba ve temiz yöntem gerektiğini hatırlatır. Bu bakımdan atasözü, davranış ile sonuç arasındaki bağı halk diliyle berrak biçimde kurar. Sadece eleştiri cümlesi olarak değil, terbiyeli bir hatırlatma ve yön gösterme aracı olarak da işlev görür.
Örnek Cümleler
- İnsanları kırıp sonra destek bekliyorsun; arpa eken buğday biçmez.
- Öğretmenimiz tahtaya dönerek "arpa eken buğday biçmez" dedi.
- Komşu teyze gülerek "arpa eken buğday biçmez" diye ekledi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İnsanın yaptığı davranışların sonucunu yine kendi eylemlerinin belirlediğini ve kötü tutumdan iyi karşılık beklenemeyeceğini öğretir.
Hayır, iş hayatı, emek, planlama ve ilişki yönetimi gibi birçok alanda yanlış girişimin iyi sonuç vermeyeceğini anlatmak için de kullanılabilir.
Çünkü suçu dışarıda aramak yerine kişiyi kendi davranışına döndürür ve sonucu doğuran sebebi düşünmeye zorlar.