Anlamı
her davranış doğal sonucuna varır; emek verip ekin eken ürün alır, gezerken bir yerde konaklayan oradan kalkarak başka bir yere gider.
Detaylı Açıklama
Eken biçer, konan göçer atasözü, her davranışın doğal sonucuna vardığını söyler. Tanım iki örnek verir: emek verip ekin eken ürün alır, gezerken bir yerde konaklayan oradan kalkarak başka bir yere gider. Söz iki kısa öbekten kurulur ve her öbek bir eylemi sonucuna bağlar: ekmek biçmeye, konmak göçmeye. Doğal sonuç sözü, bu sonuçların şaşırtıcı değil, beklenen sonuçlar olduğunu anlatır. Atasözü bir emeğin karşılığını alan birini anlatırken kurulabilir. Bir yerden ayrılmak üzere olan birine, ayrılığın olağan olduğunu hatırlatmak için de söylenebilir. Davranış bir çalışma, bir yolculuk, bir göç ya da bir yatırım olabilir. Tanım iyi ya da kötü bir sonuçtan söz etmez; yalnız her davranışın kendi sonucuna vardığını söyler.
Örnek Cümleler
- Bütün yıl tarlasında çalışan Rıza Dayı, güzün ambarını doldurdu; eken biçer, konan göçer.
- Üç ay köyde kalan araştırmacılar, çalışmaları bitince eşyalarını toplayıp yola çıktı; eken biçer, konan göçer.
- Yıllarca biriktirip ev alan kiracı, taşınırken komşularıyla vedalaştı; eken biçer, konan göçer.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Ekip biçmek, tarım yapmaktır. Atasözünün ilk öbeği de bu işi anar, ama onu bir sonuca bağlar: eken biçer. Deyim tarımın kendisini, atasözü ekmenin doğal sonucunu, yani biçmeyi anlatır.
Bu atasözü, kötü davranışın karşılığının iyi olmayacağını söyler. Eken biçer de davranışla sonuç arasındaki bağı anlatır. Biri bu bağı kötü davranışa daraltır; öteki her davranış için kurar.
Yer değiştirmek, bulunduğu yerden bir başka yere geçmektir. Atasözünün ikinci öbeği de böyle bir geçişi anlatır: konan göçer. Deyim geçişin kendisini, atasözü bir yere konaklamanın sonunda göçün gelmesini anlatır.